سنجش ظرفیتهای توسعه میان افزا با استفاده از تحلیل چند متغییره فازی(مطالعه موردی: شهر ارومیه)

امروزه رشد پراکنده شهرها، موجبات دست اندازی به زمین های باارزش کشاورزی و توزیع نامتناسب خدمات شهری را باعث شده است که آن هم زمینه ناپایداری محیط شهری را فراهم نموده است. در این بین توسعه میان افزا با تمسک به توسعه در اراضی خالی شهری و بافتهای قدیمی و فرسوده می تواند رشد پراکنده شهری را تقلیل داده و شهرها را بسوی پایداری هرچه بیشتر سوق دهد. از این رو هدف این تحقیق، شناسایی و تشخیص اراضی مناسب میان بافتی شهر ارومیه برای توسعه میان افزا و پیش بینی میزان زمینی که در افق سال ۱۴۰۵ با اعمال توسعه میان افزا می توان از رشد پراکنده شهری جلوگیری نمود، می باشد. پژوهش حاضر از نظر روش، توصیفی - تحلیلی و دارای ماهیت توسعه ای- کاربردی است. داده های موردنیاز با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و اسنادی گردآوری گردید. تعداد ۱۴ معیار در قالب معیارهای طبیعی، اجتماعی و کالبدی  موثر در تحقیق مورد بررسی قرار گرفتند. در این پژوهش از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) در نرم افزارExpert choice، به منظور الویت بندی، وزن­دهی معیارها، از مدل تحلیل چند متغیره فازی در محیط  GISبرای تولید، وزن­گذاری، فازی سازی، تلفیق و همپوشانی لایه ها و از مدل رشد نمایی و سرانه زمین برای پیش بینی میزان زمینی که با اعمال توسعه میان افزا می­توان از رشد پراکنده جلوگیری کرد، استفاده گردید. نتایج نشان داد که از مجموع ۶/۵۵۰۲ هکتار اراضی ارومیه، ۸۳/۳۶۷ (۶۹/۶%) از اراضی برای توسعه میان افزا کاملا مناسب، ۵۵/۸۶۳ هکتار (۷۰/۱۵%) از اراضی مناسب، ۹۱/۱۴۴۸ هکتار (۳۳/۲۶%) تا حدودی نامناسب، ۲۵/۱۷۲۱ هکتار (۲۸/۳۱%) نامناسب و  ۰۶/۱۱۰۱ هکتار (۲۰%) کاملا نامناسب می باشد و میزان زمینی که با اعمال توسعه میان افزا می توان در افق سال ۱۴۰۵ از رشد پراکنده شهری جلوگیری کرد، ۳۶۸۰۰۰۰ متر مربع برآورد گردید.

کلیدواژه ها:

توسعه میان افزا ، سیستم اطلاعات جغرافیایی ، تحلیل چندمتغیره فازی گاما ، رشد نمایی ، ارومیه