شناسایی جدایه های باکتری همزیست با ارقام مرسوم عدس و انتخاب به منظور توصیه مصرف در سطح کشور

با توجه به اهمیت عدس در عرصه کشاورزی پایدار و تامین غذا، استفاده از راهکارها و شیوه های مدیریتی که می تواند مشکلات مربوط به تولید را در کشور برطرف نموده و در نهایت عملکرد محصول را بهینه کند  بسیار اهمیت دارد. این تحقیق با هدف انتخاب برترین جدایه های همزیست با ارقام عدس در جهت کاهش مصرف کودهای نیتروژنی و افزایش تثبیت زیستی نیتروژن و عملکرد عدس و توصیه برای مصرف در سطح کشور انجام گردید. به منظور جداسازی و بررسی باکتری های همزیست تثبیت کننده نیتروژن تحقیقی در مزارع تحت کشت این گیاه در سطح ملی و در ۱۰ استان کشور انجام شد. آزمایشات در گلخانه و بر پایه طرح کاملا تصادفی صورت گرفت. سه رقم بذر بیله سوار، گچساران و کیمیا در سه تکرار  کاشته شده و با محلول غذایی فاقد منبع نیتروژن آبیاری شد. پس از برداشت در مرحله گلدهی باکتری های ریزوبیوم از گرهک های ریشه جداسازی شد. به منظور غربالگری باکتری های همزیست، آزمایشات افتراقی بیوشیمیایی انجام شد. کارایی همزیستی(Symbiosis Efficiency) باکتری های جداسازی شده درچهار سطح نیتروژن ( ۰، ۲۰، ۳۵ و ۷۰ میلی گرم در لیتر)  مورد بررسی قرار گرفت. رقم بیله سوار به دلیل دارا بودن بیشترین سطح زیر کشت در کشور برای این آزمایش انتخاب شد. کارایی همزیستی (SE) به همراه تست آلوده سازی گیاه با باکتری ریزوبیوم صورت گرفت. پس از گذشت ۲ ماه از نظر وزن خشک اندام هوایی، طول ساقه، تعداد گرهک و خصوصیات ظاهری ریشه و اندام هوایی بررسی و  کارایی همزیستی هریک از سویه ها محاسبه شد. از این میان ۱۷ سویه برتر  انتخاب و شناسایی مولکولی و جهت توصیه برای مصرف در سطح کشور معرفی شدند. نتایج  شناسایی مولکولی نشان داد که تمامی سویه ها، از جنس و گونه ریزوبیوم لگومینوزارم بودند.

کلیدواژه ها:

نیتروژن ، عدس ، تثبیت زیستی نیتروژن ، ریزوبیوم لگومینوزاروم ، همزیستی ، کارایی همزیستی نیتروژن