ارزیابی مزرعه ای ژنوتیپ های برنج جهت تحمل به تنش شوری در مازندران

به منظور ارزیابی مقدماتی تحمل ژنوتیپ های برنج (Oryza sativa L.) به تنش شوری آب/خاک و استفاده از ژنوتیپ های متحمل در برنامه اصلاحی برنج، مطالعات زراعی و فیزیولوژیکی تعداد ۵۶ ژنوتیپ برنج مورد مطالعه قرار گرفتند. تعداد ۴۰ ژنوتیپ از موسسه تحقیقات بین المللی برنج و همچنین ۱۶ ژنوتیپ منتخب برنج متحمل به شوری از موسسه تحقیقات برنج بودند که در دو آزمایش جداگانه در مزارع شور اراضی ساحلی و غیرساحلی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در مناطق ساری و آمل در استان مازندران در سال ۸۶-۱۳۸۵ مطالعه شدند. صفات مورد مطالعه شامل کد تحمل، ارتفاع بوته، تعداد پنجه، درصد عقیمی خوشه، وزن ۱۰۰ دانه و عملکرد دانه در بوته بودند، که در آزمایش اول به علت عدم گلدهی تعدادی از ژنوتیپ ها، تجزیه و تحلیل برای صفات اندازه گیری شده انجام گردید. نتایج حاصل از آزمایش ها نشان داد که کلیه ۴۰ ژنوتیپ در آزمایش اول از لحاظ کدتحمل، ارتفاع بوته و تعداد پنجه تفاوت معنی داری در سطح احتمال ۱ درصد داشتند. نتایج تجزیه های آماری آزمایش دوم نیز حاکی از آن بود که بین ۱۶ ژنوتیپ منتخب نیز تفاوت های معنی داری برای کلیه صفات مورد مطالعه وجود داشت. براساس نتایج تجزیه های آماری ژنوتیپ های بی نام، هاشمی، IR۶۷۰۷۵-۲B-۵-۲ و IR۶۷۰۷۵-۲B-۱۸-۲ دارای وضعیت مناسبی در شرایط آزمایشی بوده اند و جهت استفاده در برنامه اصلاحی و همچنین انجام سایر آزمایشات زراعی و فیزیولوژیکی مرتبط انتخاب شدند.