مقاله کوتاه: بررسی عملکرد دستگاه های اتوکلاو در فرآیند استریلیزاسیون با استفاده از روش بیولوژیک در مراکز دندانپزشکی شهر بیرجند در سال ۱۳۹۸

امروزه با توجه به شیوع بیماری های عفونی و خطر انتقال عفونت در مراکز دندانپزشکی، کنترل عوامل عفونی از اهمیت بسزایی در دندانپزشکی برخوردار می باشد. با توجه به اهمیت عملکرد صحیح اتوکلاو در فرآیندهای دندانپزشکی، این مطالعه با هدف بررسی عملکرد دستگاه های اتوکلاو در فرآیند استریلیزاسیون با استفاده از روش بیولوژیک در مراکز دندانپزشکی شهر بیرجند به انجام رسید. در این مطالعه مقطعی- تحلیلی، تمام ۶۵ مرکز دندانپزشکی در شهر بیرجند انتخاب شدند. پس از تکمیل پرسشنامه نحوه استریلیزاسیون وسایل و مشخصات اتوکلاو، به منظور پایش بیولوژیک دستگاه های اتوکلاو از ویال حاوی اسپور باکتری ژئوباسیلوس استئاروترموفیلوس استفاده شد. پس از اتمام سیکل اتوکلاو، ویال های بیولوژیک به مدت ۴۸-۲۴ ساعت در دمای ۵۵ درجه سانتی گراد انکوبه شدند. داده های حاصل با استفاده از آزمون های Chi-Square یا Fisher exact در نرم افزار SPSS ۱۸ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. از بین ۴۶ مرکز (۷۱ درصد) شرکت کننده در این مطالعه، در ۳۶ مرکز (۸۳/۷ درصد) از اتوکلاو کلاس B استفاده می شد. از ۳۴ (۷۷/۳ درصد) مرکزی که پایش عملکرد دستگاه اتوکلاو انجام می شد، در ۲۴ مرکز (۷۰/۵ درصد) روش شیمیایی، ۶ مرکز (۱۷/۵ درصد) روش فیزیکی و ۴ مرکز (۱۲ درصد) روش بیولوژیک مورد استفاده قرار می گرفت. در پایش بیولوژیک فرآیند استریلیزاسیون اتوکلاو در این مطالعه، عملکرد یک اتوکلاو (۲/۲ درصد) نامناسب گزارش شد و این عملکرد ارتباط معناداری با تعداد دفعات استفاده از اتوکلاو داشت. علیرغم اینکه پایش بیولوژیک عملکرد اتوکلاو در تعداد زیادی از مراکز دندانپزشکی شهر بیرجند انجام نمی شود؛ اما نتایج این مطالعه نشان داد که دستگاه های اتوکلاو بسیاری از مراکز دندانپزشکی عملکرد مناسبی در فرآیند استریلیزاسیون داشتند. با توجه به اهمیت عملکرد صحیح اتوکلاو در فرآیندهای دندانپزشکی، نظارت بر کنترل کیفی مناسب دستگاه های اتوکلاو در مراکز دندانپزشکی می تواند مورد توجه باشد.

کلیدواژه ها:

Autoclave ، Biological monitoring ، Dental clinics ، Sterilization ، اتوکلاو ، پایش بیولوژیک ، مراکز دندانپزشکی ، استریلیزاسیون