چیستی و سیر تحول بنیادگرایی اسلامی از دیدگاه دکمجیان

از مفاهیمی که در اوایل قرن بیستم در ادبیات دین پژوهی و سیاسی بسیار به کار گرفته شده است، واژه «بنیادگرایی » است. این واژه در اوایل فقط برای فرقه پروتستان های انجیلی در آمریکا کاربرد داشت ولی امروزه معمولا از سوی غربی­ها برای اشاره به برخی از جنبش های اسلامی به کار می رود. در این نوشتار چیستی و سیر تحول بنیادگرایی اسلامی از دیدگاه دکمجیان موردبررسی قرار می گیرد و به این سوال پاسخ می دهد که چیستی بنیادگرایی اسلامی از دید هرایر دکمجیان به عنوان یک شرق شناس چیست و سیر تحول آن چگونه بوده است؟ نتایج بررسی­ها نشان می­دهد که دکمجیان بنیادگرایی اسلامی را مترادف با رنسانس اسلامی، بیداری اسلامی، تجدید حیات دینی می داند و معتقد است که بنیادگرایی اسلامی دارای ویژگی ادواری است یکی از عمده ترین رهیافت ها در تحلیل شرایط و علل پیدایی جنبش های اسلامی معاصر، رهیافت زمینه گرا و کثرت گرا است. دکمجیان از محیط عربی- اسلامی با عنوان محیط بحران یاد می کند و معتقد است که جهان اسلام، بیش از دو قرن شاهد بحران اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و از همه مهم تر روحی بوده است.

کلیدواژه ها:

بنیادگرایی اسلامی ، تحول ، دکمجیان ، نظریه ادواری ، محیط بحران