تبیینی سیاسی-تاریخی از تحولات پوششی زنان ایران معاصر

سال انتشار: 1401
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 131

فایل این مقاله در 36 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_IPSAJ-18-1_007

تاریخ نمایه سازی: 29 مرداد 1402

چکیده مقاله:

موضوع این مقاله ناظر بر وضعیت حجاب/بی حجابی در ایران معاصر است؛ که مسئله اصلی آن ارجاع به وضعیت فعلی جامعه ایران دارد. به این معنا که گسترش در دامنه و شمار زنان و دخترانی که با حجاب اسلامی همنوا نیستند با چه منطقی قابل تبیین است؟ در پاسخ به این مسئله رویکردی تاریخی اتخاذ شد؛ و به دلیل مستندات موضوعه نیز نقطه آغاز آن را بر عصر ناصری بنا کردیم. از این جهت که نمونه این مطالعه، منفرد است؛ کار در زمره تحقیقات کیفی-تاریخی و از نوع درون موردی قرار می گیرد. در این راهبرد که واقعیت در پرتو تئوری مورد مطالعه قرار گرفته و به نوعی نظریه آزمایی صورت می گیرد؛ مکانیسم های علی موجود در تئوری در واقعیت مورد مطالعه ردیابی می شوند. نظریه نوربرت الیاس در ارتباط با تغییرات رفتاری افراد نیز راهنمای این پژوهش است.پس از جمع آوری و تحلیل مستندات تاریخی این نتیجه حاصل شد که کلیت بی حجابی رایج در ایران فعلی نمی تواند مشخصا و تنها، نتیجه ای دیالکتیکی و برآمده از سیاست های جمهوری اسلامی بوده باشد. درعین حال ظهور اینترنت و گسترش شبکه ای اجتماعی در دهه های اخیر نیز نمی تواند مبنای پاسخ به مسئله مورد واکاوی این تحقیق باشد. به نظر می رسد بخشی از زنان ایرانی از اواخر دوره ناصرالدین شاه و از حیث پوشش در مسیری به سمت غربی شدن در حرکت بوده ؛ و آنچه امروز شاهدیم، می تواند پیامد تا اینجای فرایند مذکور همچنان در جریان باشد.نتیجتا پژوهش حاضر، ضمن تقویت تئوری الیاس کاربرد آن در تحلیل و تعلیل مسائل مرتبط در بستر جامعه ایران را تایید و پیشنهاد می کند.

نویسندگان

عبدالله ولی نژاد

دانشجوی دکتری جامعه شناسی دانشگاه تربیت مدرس

محمد علی خلیلی اردکانی

استادیار جامعه شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

امیر عظیمی دولت آبادی

استادیار جامعه شناسی، پژوهشکده امام خمینی (ره) و انقلاب اسلامی، تهران، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • آبراهامیان، یروند (۱۳۷۷). ایران بین دو انقلاب؛ درآمدی بر جامعه ...
  • آفاری، ژانت؛ علی بخشیان، مژگان و منصوره فتوره چی (۱۳۷۸). ...
  • آوری، پیتر (۱۳۶۰). تاریخ معاصر ایران؛ از تاسیس سلسله پهلوی ...
  • استادملک، فاطمه (۱۳۶۸). حجاب و کشف حجاب در ایران. تهران: ...
  • اسدزاده، محمدرضا (۱۳۹۱). نتیجه گشت ارشاد و پیشنهادی برای فرمانده ...
  • الیاس، نوربرت (۱۳۹۲). چیستی جامعه شناسی. ترجمه غلامرضا خدیوی، تهران: ...
  • الیاس، نوربرت (۱۳۹۷). درباب فرایند متمدن شدن (بررسی هایی در ...
  • انتخاب (۱۳۹۳). نمایش تصاویر زنان ساپورت پوش در مجلس. قابل ...
  • انه، کلود (۱۳۷۰). گلهای سرخ اصفهان. ترجمه فضل الله جلوه، ...
  • انه، کلود (۱۳۶۸). اوراق ایرانی. ترجمه فضل الله جلوه، تهران: ...
  • ایسنا (۱۳۹۶). گزارش صریح مرکز بررسی های استراتژیک درباره «وضعیت ...
  • باختری، هوشنگ (۱۳۴۵). از شهر تهران چه می دانیم. تهران: ...
  • بامداد، بدرالملوک (۱۳۴۷). زن ایرانی از انقلاب مشروطیت تا انقلاب ...
  • بایندر، هنری (۱۳۷۰). سفرنامه هنری بایندر؛ کردستان، بین النهرین و ...
  • بخشایش، فاطمه سادات (۱۳۹۶). دولت بهار؛ بازخوانی پرونده محمود احمدی ...
  • بروگش، هنریش (۱۳۷۴). در سرزمین آفتاب. ترجمه محمد جلیلوند. تهران: ...
  • بل، گرترود (۱۳۶۳). تصویرهایی از ایران. ترجمه بزرگمهر ریاحی، تهران: ...
  • بلوشر، ویبرت (۱۳۶۳). سفرنامه بلوشر. ترجمه کیکاووس جهانداری، تهران: خوارزمی ...
  • بنجامین، س.ج.و (۱۳۶۳). ایران و ایرانیان؛ عصر ناصرالدین شاه. ترجمه ...
  • بهنود، مسعود (۱۳۶۳). از سیدضیاء تا بختیار. بی جا: بی ...
  • پارسای، فرخ رو؛ آهی، همای و ملکه طالقانی (۱۳۴۶). زن ...
  • تاج السلطنه، زهرا (۱۳۶۲). خاطرات تاج السلطنه. تهران: تاریخ ایران ...
  • تغییر لباس و کشف حجاب به روایت اسناد (۱۳۷۸). تهران: ...
  • جعفری، مرتضی؛ اسماعیل زاده، صغری و معصومه فرشچی (۱۳۷۱). واقعه ...
  • داگلاس، ویلیام او (۱۳۷۷). سرزمین شگفت انگیز و مردمی مهربان ...
  • دالمانی، هانری رنه (۱۳۳۵). سفرنامه از خراسان تا بختیاری. ترجمه ...
  • دولت آبادی، یحیی (۱۳۶۲). حیات یحیی. جلد چهارم، تهران: عطار ...
  • دولتشاهی، مهرانگیز (۱۹۸۴الف). در مصاحبه با مهرانگیز دولتشاهی، ۱۹۸۴؛ پاریس؛ ...
  • دولتشاهی، مهرانگیز (۱۹۸۴ب). در مصاحبه با مهرانگیز دولتشاهی، ۱۹۸۴؛ پاریس؛ ...
  • دهقان پور، علی رضا و لیلا اوشلی (۱۳۹۹). «حکمت حجاب ...
  • ذکاء، یحیی (۱۳۳۶). لباس زنان ایران؛ از سده سیزدهم هجری ...
  • رایت، رابین (۱۳۸۲). آخرین انقلاب بزرگ؛ انقلاب و تحول در ...
  • رایس، کلاراکالیور (۱۳۸۳). زنان ایرانی و راه و رسم زندگی ...
  • رفیع پور، فرامرز (۱۳۷۶). توسعه و تضاد. تهران: مرکز چاپ ...
  • روزنامه آیینه غیب نما (۱۳۲۶ه.ق). شماره ۲۷، ص ۴ ...
  • روزنامه شکوفه (۱۲۹۳ه.ق). سال ۳، شماره ۸، ص۳ ...
  • روزنامه شکوفه (۱۳۳۲ه.ق). سال ۲، شماره ۲۲، ص ۲ ...
  • روزنامه شکوفه (۱۳۳۲ه.ق). سال ۲، شماره ۲۳، ص ۲ ...
  • روزنامه شکوفه (۱۳۳۳ه.ق). سال ۳، شماره ۱۲، ص ۲ ...
  • روزنامه کیهان (۱۳۵۷). به تاریخ ۱۹/۱۲/۱۳۵۷، شماره ۱۰۶۵۷، ص ۲ ...
  • روزنامه کیهان (۱۳۵۷). به تاریخ ۲۰/۱۲/۱۳۵۷، شماره ۱۰۶۵۸: ص ۳ ...
  • روزنامه کیهان (۱۳۵۹). به تاریخ ۲/۵/۱۳۵۹، شماره ۱۱۰۵۳، ص ۲ ...
  • روزنامه نسیم صبا (۱۳۲۳) به تاریخ اردیبهشت ۱۳۲۳، ص ۳ ...
  • زائری، قاسم (۱۳۹۳). «دیرینه شناسی حجاب در ایران». زن در ...
  • زرین کوب، عبدالحسین (۱۳۷۸). روزگاران؛ تاریخ ایران؛ از آغاز تا ...
  • ساعی، علی (۱۳۹۲). روش پژوهش تطبیقی با رویکرد تحلیل کمی، ...
  • سرنا، کارلا (۱۳۶۲). آدمها و آیین ها در ایران. ترجمه ...
  • سینماپرس (۱۳۹۹). وضعیت حجاب در سینما و شبکه نمایش خانگی ...
  • شوستر، مورگان (۱۳۴۴). اختناق ایران. ترجمه ابوالحسن موسوی شوشتری. تهران: ...
  • شیل، مری (۱۳۶۸). خاطرات لیدی شیل. ترجمه حسن ابوترابیان، تهران: ...
  • صادقی، فاطمه (۱۳۹۲). کشف حجاب: بازخوانی یک مداخله مدرن. تهران: ...
  • صدر، شادی (۱۳۸۳). «بدحجابی در قانون، فقه و رویه های ...
  • صدر، محسن (۱۳۶۴). خاطرات صدرالاشراف. تهران: وحید ...
  • طالبان، محمد رضا (۱۳۹۸). «بیزگرایی و مطالعات تاریخی در علوم ...
  • طالبان، محمد رضا (۱۳۹۳). روش شناسی مطالعات انقلاب؛ با تاکید ...
  • طالبان، محمد رضا (۱۳۹۱). جستارهای روشی در علوم اجتماعی. تهران: ...
  • طالبوف، عبدالرحیم (۱۳۵۶). کتاب احمد یا سفینه طالبی. تهران: شب ...
  • طالقانی، آیت الله سید محمود (۱۳۵۹). حجاب و شخصیت زن. ...
  • علی بابایی، داوود (۱۳۸۲). بیست و پنج سال در ایران ...
  • عین السلطنه، قهرمان میرزا (۱۳۷۴). روزنامه خاطرات عین السلطنه. تهران: ...
  • فرجی، مهدی (۱۳۹۵). نوربرت الیاس و تحلیل تمدنی. تهران: پژوهشگاه ...
  • فوران، جان (۱۳۷۷). مقاومت شکننده؛ تاریخ تحولات اجتماعی ایران؛ از ...
  • کار، مهرانگیز (۱۳۸۰). مشارکت سیاسی زنان؛ موانع و امکانات. تهران: ...
  • کاشی، شیما (۱۳۹۹). «واعظان و دین عامه». رساله دوره دکتری، ...
  • کاکو، اوبا (۱۳۹۳). سفرنامه ایران و ورارود اوءبا کاگه آکی ...
  • کرونین، استفانی (۱۳۸۳). رضاشاه و شکل گیری ایران نوین؛ دولت ...
  • لاینگ، مارگارت (۱۳۷۱). مصاحبه با شاه. ترجمه اردشیر روشنگر، تهران: ...
  • ماساهارو، یوشیدا (۱۳۷۳). سفرنامه یوشیدا ماساهارو. ترجمه هاشم رجب زاده. ...
  • مجدالدین، اکبر (۱۳۸۳). «نوربرت الیاس بنیان گذار جامعه شناسی فرایند». ...
  • مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۰). گزارش «ارزیابی راهبردهای ...
  • مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۳). اظهار نظر کارشناسی ...
  • مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۷).عوامل موثر بر اجرایی ...
  • مطهری، مرتضی (بی تا). مسئله حجاب. چاپ دوم، قم: صدرا ...
  • مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۹۸). «پوشش اصیل بانوان ایرانی قبل از ...
  • مکی، حسین (۱۳۶۲). تاریخ بیست ساله ایران: استمرار دیکتاتوری رضاشاه ...
  • موزر، هنری (۱۳۵۶). سفرنامه ترکستان و ایران. ترجمه علی مترجم. ...
  • مویدثابتی، پروین جوان (۱۹۸۸). در مصاحبه با پروین جوان مویدثابتی؛ ...
  • میشل، سرژ و پائولو وودز (۱۳۹۰). قدمت روی چشم؛ چهره ...
  • نهاوندی، هوشنگ (۱۳۴۸). «عقب افتادگی و توسعه اقتصادی». آمده در: ...
  • واحد، سینا (۱۳۶۳). قره العین: درآمدی تاریخی بر تاریخ بی ...
  • ولی نژاد، عبدالله و محمد علی خلیلی اردکانی (۱۴۰۱). «ملاحظات ...
  • ویلز (۱۳۸۹). ایران در یک قرن پیش. ترجمه غلامحسین قراگوزلو، ...
  • ویلسن (۱۳۴۷). سفرنامه ویلسن. ترجمه حسین سعادت نبوی. تهران: وحید ...
  • هینیش، ناتالی (۱۳۹۸). جامعه شناسی نوربرت الیاس. ترجمه عبدالحسین نیک ...
  • یاسمین، طاهره و هادیان جزی (۱۳۹۰). «زن در سینمای ایران؛ ...
  • یغمایی، اقبال (۱۳۳۵). کارنامه رضاشاه کبیر؛ بنیانگذار ایران نوین. تهران: ...
  • یوسف مدد، صدیقه (۱۳۹۸). اسلام سیاسی و دیگربودگی زن: زن ...
  • Elias, N. (۱۹۹۱). The Society of Individuals. Oxford: Blackwell ...
  • Elias, N. (۲۰۰۰). The Civilizing process: Sociogenetic and Psycologenetic Investigations. ...
  • Loyal, S. & Quilly, S. (۲۰۰۴). The Sociology of Norbert ...
  • Smith, D. (۲۰۰۱). Norbert Elias and Modern Social Theory. London: ...
  • نمایش کامل مراجع