علم بومی و ساختارهای اجتماعی - اقتصادی

هدف تحقیق: مسائل و مشکلات موجود علم جامعه شناسی برای تبدیل شدن به علمی موثر و کارا، نیازمند توصیف و تبیین علل و عوامل ناکارآمدی این علم در جامعه ایران است. تلاش های انجام گرفته برای شناسایی این علل و عوامل در چند سال اخیر توجه اساسی خود را به عدم تطابق دستاوردها و یافته های این علم (که عموما در خارج از شرایط اجتماعی- تاریخی جامعه ایران و به طور کلی بر اساس واقعیت ها و پدیده های اجتماعی جامعه های دیگر صورت بندی شده است) با شرایط اجتماعی ایران معطوف کرده است. این دیدگاه "بومی سازی" را مهم ترین راه حل برای غلبه بر ناکارآمدی علم جامعه شناسی در ایران می داند. از سویی، بومی سازی جهت بررسی واقعیت ها و پدیده های اجتماعی ایران و از سویی دیگر، به کارگیری پیش فرض های معرفت شناسی، انسان شناسی و جهان بینی موجود در فرهنگ و تمدن جامعه ایران برای مواجهه با این واقعیت ها و پدیده های اجتماعی. بی شک تلاش های صورت گرفته و در دست اقدام (از آنجا که بدون توجه به ارتباط مناسب با دنیای پیرامونی نهاد علم انجام شده است) بر ساختار نهاد علم جامعه شناسی تاثیرات نامطلوبی بر جای خواهد گذاشت. به طوری که، آسیب شناسی دیدگاه بومی سازی در ایران از منظر جامعه شناسی علم، می تواند کاستی ها و ضعف های موجود را به ما نشان دهد. روش تحقیق: تحقیق حاضر با روش کیفی - اسنادی (بر اساس الگوی معرفتی گیبونز) به تشریح شرایط مناسب بومی سازی علم جامعه شناسی در ایران می پردازد. نتایج تحقیق: پیش از هر اقدام جهت بومی سازی علم جامعه شناسی باید زمینه های شکل گیری علم بومی را در درون ساختارهای اجتماعی-فرهنگی- سیاسی- اقتصادی جامعه مهیا ساخت و از مطرح کردن گفتمان بومی سازی به گونه ای مجرد پرهیز کرد. زیرا، در جامعه ایران نیازی برای پاسخ گویی، از سوی علم جامعه شناسی وجود ندارد؛ تا این علم بتواند بومی شدن را آغاز کند. بنابراین تا زمانی که نیازها و مطالباتی از سویی جامعه برای این علم مطرح نگردد، جامعه شناسی نمی تواند دستاوردی در ایران داشته باشد و کاربردی کردن این علم در ایران صورت نخواهد گرفت.

کلیدواژه ها:

جامعه شناسی ، بومی سازی ، تولید علم ، ساختارهای اجتماعی ، ا قتصادی