تعیین دامنه ی ترجیح دمایی دو جدایه ی بومی نماتد بیمارگر حشرات، Steinernema feltiae (Steinernematidae, Tylenchina) و Heterorhabditis bacteriophora (Heterorhabditidae, Rhabditina) به منظور استفاده در کنترل زیستی آفات حشره ای

به ­منظور تعیین دامنه­ی ترجیح دمایی یک جدایه­ی بومی از هر یک از گونه­های رایج Steinernema feltiae Filipjev وPoinar  Heterorhabditis bacteriophora که از خاک­های شهر تبریز و اطراف آن جداسازی و شناسایی گردیده­بودند، چرخه­ی زندگی آن­ها در چهار رژیم دمایی ۱±۴، ۱±۱۵، ۲±۲۴ و ۱±۳۰ درجه­­ی سانتی­گراد روی لارو سن آخر Galleria mellonellaLinnaeus به مدت ۱۳ روز بررسی گردید و آزمایش دو بار تکرار شد. چرخه­ی زندگی H. bacteriophoraدر ۱±۳۰ و ۲±۲۴ درجه­­ی سانتی­گراد به ترتیب در روز دهم و در روز دوازدهم تکمیل و لاروهای آلوده­کننده ظاهر گشتند. در دمای ۱±۱۵ درجه­ی سانتی­گراد تا آخرین روز دوره­ی آزمایش تنها افراد ماده­ی هرمافرودیت نسل اول مشاهده گردیدند و چرخه­ی زیستی نماتد تکمیل نشد. در ۱±۴ درجه­ی سانتی­گراد، مرگ و میر ناشی از نماتد در حشرات تیمار­شده مشاهده نگردید. در مورد S. feltiae، در۱±۳۰ درجه­ی سانتی­گراد علی­رغم آلوده­شدن حشرات به نماتد، تنها نتاج نسل اول ظهور کرد و چرخه­ی زندگی تکمیل نگردید. در دمای ۲±۲۴ درجه­ی سانتی­گراد در روز هشتم چرخه­ی زندگی تکمیل و لاروهای آلوده­کننده ظاهر شدند. مرگ و میر لاروهای G. mellonella آلوده ­شده با S. feltiae  در دمای ۱±۱۵ درجه­ی سانتی­گراد با یک روز تاخیر نسبت به ۲±۲۴ درجه­ی سانتی­گراد به وقوع پیوست. تکمیل چرخه و خروج لاروهای آلوده­کننده نیز در روز دوازدهم صورت پذیرفت. در ۱±۴ درجه­ی سانتی­گراد مرگ و میر حشرات در اثر آلودگی به این نماتد مشاهده نگردید. نتایج این بررسی نشان داد که دمای مطلوب برای فعالیت و سازگاری S. feltiae نسبت بهH. bacteriophora پایین تر است و در کاربرد آن­ها در برابر آفات حشره­ای دماهای ترجیحی هر دو نماتد برای کارآیی بهتر باید لحاظ گردند.

کلیدواژه ها:

چرخه ی زندگی ، دما ، کنترل زیستی ، نماتدهای بیمارگر حشرات ، Heterorhabditis bacteriophora ، Steinernema feltiae