سندسازی های کتاب «طب الائمه» منسوب به فرزندان بسطام

کتاب «طب الائمه» به عبد الله و حسین، فرزندان بسطام منسوب است. عموم راویان صدر اسانید، همچون خود آن دو ناشناخته اند. فرزندان بسطام در اسانید کتاب، بیشتر واسطه روایت از طریقی خاص فرض شده اند. این ابهام پیش رو است که حدود و ریشه این ضعف ها چیست؟ با بررسی مقایسه ای اسانید گوناگون کتاب و مشابه یابی آن ها در دیگر منابع، معلوم می شود نام های ابتدای بیشتر اسانید، ساختگی و کاملا بی ضابطه است و تنها نام تعداد انگشت شماری از مشایخ صدر اسناد، واقعی است. البته، شواهدی از تعویض در ادامه هر دو دسته از اسناد در دست است. سندسازی تعویضی ضابطه مند در کتاب، شاخصه هایی متفاوت با سندسازی بی ضابطه در ابتدای اسناد دارد و این دو نوع سندسازی عمومی در دو مرحله صورت گرفته است. از میان چند شیخ شناخته شده در صدر اسناد، بیشترشان از غالیان هستند و در طبقات متقدم تر اسناد کتاب هم شواهد توجه مولف به سران خطابیه مانند: ابوالخطاب، ابن مهران و شریعی بسیار است و هم شاخصه های اختصاصی اسانید غالیان خطابی فراوان به چشم می خورد. البته، مولف از برخی دفاتر حدیثی امامیه نیز به صورت وجاده ای بهره برده است. مولف کتاب و تحریف گر اسناد به صورت قطعی شناخته نشده است، ولی رجال، الگوهای سندسازی، توصیفات اختصاصی اسناد و تحریفات آن در «طب الائمه» تناسب بسیار بالایی با کتاب نصیری «الهدایه» خصیبی دارد.

کلیدواژه ها:

طب الائمه ، ابن بسطام ، سندسازی ، غالیان خطابی ، نصیریه