سودمندی ابزار مولکولی برای شناسایی آفات جنگلی: یک تحلیل چند ژنی در تشخیص پروانە برگخوار سفید بلوط Leucoma wiltshirei Coll. (Lepidoptera: Erebidae)

ابتکار شناسایی مولکولی با قطعه بارکدینگ توسط هبرت و همکاران، مسیر علم سیستماتیک را هموارتر نمود و به عنوان نقطه عطفی در ردهبندی سنتی و کلاسیک محسوب شد. با توجه به حضور آفات مهم در عرصه های جنگلی ایران و نیاز به شناسایی سریع و دقیق در زمان طغیان های پیشبینی نشده آن ها، مطالعات متعددی روی برگخواران عمدتا بال پولکدار به روش مولکولی استخراج DNA، PCR و توالی یابی Sanger انجام شداخیرا. مطالعه ای برای تعیین هویت پروانه برگ خوار سفید بلوط Leucoma wiltshirei Coll. (Lepidoptera: Erebidae) به انجام رسید. نمونه از استان فارس منطقه طغیان آفت جمعآوری و به روش مولکولی مورد بررسی با پنج ناحیه ژنی (سه ژن میتوکندریایی و دو ژن هسته ای) قرار گرفت. ژن های مورد بررسی شامل COI، CytB، ۱۲S mtDNA، ۱۸S rDNA، EF-۱ بودند. توالی یابی از دو سر آغازگر صورت گرفت و توالی ها در بانک جهانی ژن ثبت شدند. تحلیل درخت فیلوژنتیک نشان میدهد که علیرغم کمبود توالی های مربوط به گونه های مختلف جنس لئوکوما در بانک ژن، اما نواحی ژنی میتوکندریایی توان تفکیک و شناسایی بهتری نسبت به توالی-های هسته ای دارند؛ اما حتی در بین توالی های میتوکندریایی، قطعه بارکدینگ COI، قادر به تفکیک جنس لئوکوما نشد. این ابهام زمینه مطالعه ژن های بیشتری از این پروانه را فراهم ساخت. نتیجه ای که از این مطالعه گرفته میشود این که شناسایی مولکولی آفات جنگلی گزینه سریع و در دسترس با دقت زیاد، در زمان های طغیان آفات یا پایش های دورهای امکان ویژه ای را برای متولیان حفاظت و گیاه پزشکی جنگل فراهم می آورد. با این حال در انتخاب و بررسی ژن های مورد نظر بایستی وزن و قدرت تفکیک آنها با روش های فیلوژنتیک ارزیابی شود و بهتر است که بیش از یک ناحیه ژنی در بررسی لحاظ گردد تا ابهام های احتمالی به دلیل اریب کار مولکولی مشخص شوند.

کلیدواژه ها:

آفت ، توالی یابی ، ژن ، فیلوژنتیک ، پروانه برگ خوار سفید بلوط.