داروهای مرکب موثر بر نزله در سه کتاب قرابادین صالحی، قرابادین کبیر، و قرابادین اعظم

التهابات مخاط بینی از شایع ترین بیماری های مزمن در سراسر جهان به شمار می روند که نه تنها تاثیر زیادی بر سلامت عمومی دارند، بلکه می توانند کیفیت زندگی بیمار را نیز مختل نمایند. این گونه اختلالات التهابی که غالبا با عناوینی چون رینیت آلرژیک، سینوزیت، و رینوسینوزیت مزمن شناخته می شوند، با علائمی چون تب، آبریزش بینی، ترشحات پشت حلق، دردهای ناحیه پیشانی، فک و دندان، و احتقاق گلو همراه هستند. به دلیل وجود تظاهرات بالینی مشترک بین این دسته از التهابات با آنچه که در طب سنتی با نام نزله و بیماری مشابه و متناظر دیگری به نام زکام شناخته می شود، به نظر می رسد ارتباطی تنگاتنگ بین این دو گونه بیماری به لحاظ اسباب، علائم و بیماری های ناشی از آن وجود داشته باشد. هدف از این پژوهش، شناسایی داروهای مرکب موثر بر درمان بیماری های نزله ای از منظر سه قرابادین متاخر طبی، قرابادین صالحی، قرابادین کبیر، و قرابادین اعظم است. از این رو، درمان های به کاررفته در نزله و بیماری های ناشی از آن از سه کتاب مورد پژوهش استخراج و بر اساس اشکال دارویی و میزان بسامد هر شکل تقسیم بندی شد. بررسی ها نشان می دهد که درمان نزله در سه کتاب شامل دو بخش اساسی می شود: حفظ صحت و معالجه مرض. بخش حفظ صحت بر تقویت مغز و عضو مشارک آن معده با کمک اطریفل های مقوی دماغ متمرکز است. در قسمت مربوط به درمان که می توان آن را در دو بخش خشک کننده رطوبت (انکباب، بخور، تریاق، حب، سنون، شربت، شموم، غرغره، کحل، کماد، لعوق، مطبوخ، و نفوخ) و تسکین دهنده درد به ویژه درد دندان (انکباب، ضماد و سنون) ارائه داد، اشکال دارویی لعوق و غرغره بیشترین کاربرد را دارند. شواهد اخیر نشان می دهند که استمرار درمان های طب سنتی ایران در خصوص نزله می تواند امروزه نیز کاربرد داشته باشد.

کلیدواژه ها:

طب سنتی ، قرابادین صالحی ، قرابادین کبیر ، و قرابادین اعظم ، بیماری های نزله ای ، درمان ، ادویه مرکبه