ارزیابی نقش مصرف انرژی تجدید پذیر و خط مشی تجاری در ردپای اکولوژیکی به عنوان شاخص تخریب محیط زیست با استفاده از رویکرد حسابداری نوآورانه در ایران

هدف این پژوهش بررسی تاثیر مصرف انرژی تجدیدپذیر، خط­ مشی تجاری، رشد اقتصادی و ظرفیت زیستی بر ردپای اکولوژیکی به عنوان شاخص تخریب محیط زیست در ایران در بازه زمانی ۱۹۸۶ تا ۲۰۲۱ می­باشد. بدین منظور در این پژوهش از مدلARDL برای به دست آوردن ضرایب پویا بلندمدت وکوتاه­ مدت، آزمون علیت تودا- یاماموتو برای بررسی مسیر علیت و آزمون تجزیه چولسکی استفاده شده است. نتایج نشان می­ دهد که در بلندمدت بین متغیر ظرفیت زیستی، با ردپای اکولوژیکی رابطه مثبت وجود دارد اما به لحاظ آماری معنی­داری نیست، اما بین متغیرهای خط­ مشی ­تجاری و تولید ناخالص داخلی با ردپای اکولوژیکی رابطه مثبت و معنی ­داری وجود دارد. از طرفی، بین متغیر مصرف انرژی تجدیدپذیر با ردپای اکولوژیکی رابطه منفی و معنی­ داری وجود دارد. ضریب تصحیح خطای به دست آمده در این مدل نشان می­دهد در هر دوره ۴۷ درصد از عدم تعادل حاصل از بروز تکانه و منحرف شدن مدل کوتاه­ مدت از روند بلندمدت تعدیل شده و به سمت روند بلندمدت خود باز می گردد. یک رابطه علی دوسویه بین خط­مشی تجاری و ردپای اکولوژیکی برقرار می ­باشد. همچنین، علیت یک سویه از خط­ مشی تجاری به تولید ناخالص داخلی تایید می ­شود. نتایج حاصل از تجزیه چولسکی نشان می ­دهد که شوک­ های نوآورانه ایجاد شده در متغیرها برای ۱۰ دوره آتی، بدین صورت بر ردپای اکولوژیکی تاثیر می ­گذارند که در دوره دوم بیشترین سهم تاثیر در مقایسه با بقیه متغیرها مربوط به انرژی تجدیدپذیر به میزان ۳/۵ درصد است اما با گذشت زمان و در پایان دوره دهم بیشترین سهم تاثیر به ترتیب مربوط به تولید ناخالص داخلی ۱۹/۶۰ درصد، خط­مشی تجاری ۹/۵۴ درصد، مصرف انرژی تجدیدپذیر ۷/۷۶ درصد و ظرفیت زیستی ۱/۲۸ درصد می ­باشد. ازاین رو، خط­ مشی­ های انرژی که باعث افزایش سهم انرژی تجدیدپذیر در سبد انرژی ­شود، توصیه می ­گردد.

کلیدواژه ها:

انرژی تجدیدپذیر ، ردپای اکولوژیکی ، ظرفیت زیستی ، خط مشی تجاری ، رشد اقتصادی