امکان سنجی فقهی تعمیم حکم حرمان ارث به سبب قتل به وصیت، معاونت در قتل، و قتل حاجب از منظر فریقین

سال انتشار: 1402
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 339

فایل این مقاله در 19 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JORR-19-2_001

تاریخ نمایه سازی: 17 تیر 1402

چکیده مقاله:

گاهی ممکن است وجود اسبابی در شخص وارث سبب منع از ارث بری وی از مورث خود شود که به این اسباب موانع ارث گفته می شود. حال این پژوهش به دنبال یافتن پاسخ به این سوال اساسی است که آیا می توان حکم قاتلی را که مورث خود را کشته و از ارث محروم شده است به سایر ابواب فقهی مشابه، مانند وصیت، نیز سرایت داد یا اگر کسی حاجب خود را برای به دست آوردن ارث به قتل برساند یا کسی معاونت در قتل برای دستیابی به ماترک کند آیا آن ها نیز مانند باب ارث محروم می شوند یا خیر؟ هدف از این مقاله، ارائه پاسخی مستدل به سوال مطرح شده است. برای پاسخ به این سوال، با استفاده از منابع کتابخانه ای و روش تحلیلی توصیفی حالت های مختلفی برای مسئله تحقیق در نظر گرفته شده است؛ جایی که موصی له وارث باشد یا نباشد. همچنین، معاونت در قتل و قتل حاجب و نظرات فقهای امامیه و اهل سنت بررسی شده است. سپس با تحلیل نظرات و یافته های تحقیق این نتیجه حاصل شد که تعمیم حکم به ابواب دیگر، مانند وصیت و قتل حاجب، امکان پذیر است. دلیل امکان پذیری را اطلاق روایات، اکل مال به باطل، الغای خصوصیت، عرف، بنای عقلا، و مذاق شارع می توان دانست. موید بنای عقلا اعمال محرومیت در قوانین امریکاست.

نویسندگان

احمد حاجی ده آبادی

گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه تهران، پردیس فارابی، قم، ایران

عبدالله امیدی فرد

گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه قم، قم، ایران

محمد علی افشاری

گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه قم، قم، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریمابن ادریس حلی، ابو جعفر محمد بن منصور (۱۴۱۰ ق). ...
  • ابن براج، طرابلسی (۱۴۰۶ ق). المهذب البارع. قم: موسسه النشر ...
  • ابن مفلح برهان الدین (۱۴۱۸ ق). المبدع فی شرح المقنع. ...
  • اسماعیلی، محسن و توکلی کیا، امید (۱۳۹۰). «شرط ارتکازی در ...
  • امامی، سید حسن (۱۳۷۱). حقوق مدنی. تهران: انتشارات اسلامیه. ج ...
  • البابرتی، محمد بن محمد (بی تا). العنایه، شرح الهدایه. لبنان: ...
  • باریکلو، علی رضا و خزایی، سید علی (۱۳۹۰). «اصل حسن ...
  • بجنوردی، سید محمد (۱۳۷۱). مقالات اصولی. تهران: سازمان انتشارات و ...
  • البهوتی، منصور بن یونس (بی تا). کشاف القناع عن متن ...
  • حلبی ابوالصلاح، تقی الدین بن نجم الدین (۱۴۰۳ ق). الکافی. ...
  • حسینی عاملی، سید محمدجواد (۱۳۷۶). مفتاح الکرامه فی شر ح ...
  • جعفری لنگرودی، محمدجعفر (۱۳۸۲). ترمینولوژی حقوق. تهران: گنج دانش ...
  • خمینی، سید روح الله (بی تا). تحریر الوسیله. قم: موسسه ...
  • (۱۴۲۹ ق). کتاب البیع. قم: موسسه تنظیم و نشر آثار ...
  • خویی، سید ابوالقاسم (۱۴۱۷ ق). مصباح الفقاهه، تقریرات درس فقه. ...
  • الرافعی، عبدالکریم بن محمد (۱۴۱۷ ق). العزیز شرح الوجیز المعروف ...
  • سلار، ابی یعلی حمزه بن عبدالعزیز الدیلمی (۱۴۱۴ ق). المراسم ...
  • شاکر اشتیجه، محمدحسین و رحمت، محمدرضا (۱۴۰۱). «قتل موصی مانع ...
  • (۱۴۱۰ ق). الدروس الشرعیه. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به ...
  • (۱۴۱۴ ق). اللمعه الدمشقیه. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به ...
  • شهید ثانی، زین الدین بن نورالدین علی بن احمد (۱۴۱۳ ...
  • شیخ حر عاملی، محمد بن حسن (۱۴۰۹ ق). تفصیل وسائل ...
  • شیخ صدوق، محمد بن علی (۱۳۸۶ ق). علل الشرایع. چ ...
  • شیخ مفید، محمد بن محمد بن نعمان (۱۴۱۰ ق). المقنعه. ...
  • صادقی، محمدهادی (۱۳۸۷). جرایم علیه اشخاص. تهران: میزان ...
  • طاهرزاده، احمدعلی (۱۳۸۶). «شرایط قتل مانع ارث و مطالعه تطبیقی ...
  • طباطبایی حائری، سید علی (۱۴۱۸). ریاض المسائل فی تحقیق الاحکام ...
  • طبیبی، مرتضی و اکبری، محسن (۱۳۹۰). «قتل مانع حقیقی موانع ...
  • عمید، موسی (بی تا). ارث در حقوق مدنی ایران. پیروز ...
  • غفوری نژاد، محمود و نورفیروزجاه، ام کلثوم (۱۳۸۸). «بررسی فقهی ...
  • قاضی ابویعلی، محمد بن الحسین (۱۴۰۵ ق). المسائل الفقهیه من ...
  • قرائتی، محسن (۱۳۸۳). تفسیر نور. چ ۱۱. تهران: مرکز فرهنگی ...
  • کاتوزیان، امیرناصر (۱۳۸۵). دوره مقدماتی حقوق مدنی، درس هایی از ...
  • کاشف الغطاء، محمدحسین (۱۳۵۹ ق). تحریر المجله. تهران: مکتبه النجاح. ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب (۱۴۰۷ ق). الکافی. تهران. محققان: علی ...
  • (۱۴۲۹ ق). الکافی. محقق: دار الحدیث. قم: دار الحدیث ...
  • محقق حلی، ابو جعفر (۱۴۰۸ ق). شرایع الاسلام. قم: موسسه ...
  • (۱۴۱۸ ق). المختصر النافع. مصر: دار الکتاب العربی ...
  • محقق داماد، سید مصطفی (۱۳۸۸). نظریه عمومی شروط و التزامات ...
  • محمصانی، صبحی (۱۹۵۴ م). المبادئ الشرعیه فی الحجر و النفقات ...
  • مرغینانی، علی بن ابی بکر (بی تا). الهدایه فی شرح ...
  • مسجدسرایی، حمید (۱۳۹۱). «بازپژوهی ادله مانعیت قتل خطایی از ارث». ...
  • مشکینی، میرزاعلی (۱۳۷۱). اصطلاحات الاصول. چ ۵. قم: نشر الهادی ...
  • مغنیه، محمدجواد (۱۳۷۷). الفقه علی المذاهب الخمسه. تهران: موسسه الصادق ...
  • مظفر، محمدرضا (۱۴۰۳ ق). اصول الفقه. چ ۴. بیروت: دارالتعارف. ...
  • نائینی، محمدحسین (۱۳۷۶). فوائد الاصول. تقریر: محمدعلی کاظمینی و آغا ...
  • (۱۴۰۴ ق). جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام. بیروت: دار ...
  • نووی، ابوزکریا (۱۴۱۲ ق). روضه الطالبین و عمده المفتین. چ ...
  • هاشمی شاهرودی، سید محمود (۱۴۲۶ ق). فرهنگ فقه مطابق مذهب ...
  • Amid, M. (No date). Inheritance in Iran's Civil Rights. Pirouz ...
  • Al-Babarti, Muhammad bin Muhammad (No date). Al-Inaya, Explanation of Al-Hidaya. ...
  • Ibn Bragg, Traboulsi (۱۹۸۵). The Polite and Brilliant. Qom: Islamic ...
  • John W. Wade (۱۹۳۶). Acquisition of Property by Wilfully Killing ...
  • Judge Abu Ali, Muhammad bin Al-Hussain (۱۹۸۴). Jurisprudential issues from ...
  • (۱۹۸۹). Al-Dros al-Sharia. Qom: Islamic publishing office affiliated with the ...
  • (۱۹۹۳). Al-Lama'a Al-Damshaqiyah. Qom: Islamic Publications Office affiliated with the ...
  • نمایش کامل مراجع