مبانی و اصول عامه عقود مستمر در مطالعه تطبیقی فقه اسلامی، حقوق ایران و غرب

توافقات حقوقی در موضوعات وابسته به زمان در قالب عقد مستمر صورت می­ گیرد که دارای کارکردی زمان­ محور است. بر اساس همین وصف تمایزات ماهوی و حکمی قابل توجهی در این عقود بوجود آمده است که گونه مستقلی از انواع عقود را مبتنی بر تحلیل ­ها وتوجیهات حقوقی نمایان می ­سازد. قانون مدنی ایران تعریف مشخصی از این عقود ذکر ننموده است اما وجود مصادیق متعددی از عقود مستمر به عنوان عقود معین و نیاز به تحلیل ضوابط خاص آن­ها، بررسی جامع این دسته از عقود را ضروری می­سازد. این مقاله در پی آن است با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و با اتکاء به رهیافت­های مطالعات تطبیقی در حقوق اسلام و حقوق غرب ابتدا ماهیت دقیق عقد مستمر و نقش زمان را در مورد آن­ها تحلیل نماید و در ادامه مهمترین تمایزات حقوقی آن­ها را شرح دهد. نتیجه این ارزیابی نشان می­دهد لزوم سپری شدن زمان برای تحقق موضوع عقد مستمر، عامل تمایز و استقلال ماهوی این عقود است. تاکید بر این وصف ضرورت ضابطه­مند کردن احکام عقد مستمر و تفاوت­های آن با عقد فوری را توجیه­پذیر می­نماید. این معیار در تعیین دقیق هر نوع مصداق عقود مستمر با نام و بی­نام کارآمدی لازم را خواهد داشت.

کلیدواژه ها:

عقد تدریجی ، عقد زمان دار ، اجل ، عقد فوری ، عقد ممتد ، زمان اجرای عقد