تحلیل محدودیت‎های اراضی و تعیین درجه تناسب آن ها برای کشت غلات در اراضی تحت کشت آبی کشور

طبقه‎بندی تناسب اراضی یک روش مدیریتی مفید برای اطمینان از استفاده برنامه‎ریزی شده و پایدار اراضی کشاورزی با توجه به پتانسیل‎هایشان است. بنابراین اراضی دشت‎های آبی کشور طی سالهای ۱۳۹۵تا۱۴۰۰برای گندم، جو، ذرت‎دانه‎ای، برنج و تریتیکاله مورد ارزیابی تناسب اراضی قرار گرفت. نتایج مشخص کرد که برای کشت گندم، ۱/۴ میلیون هکتار ازاراضی در کلاس بسیارمناسب(S۱)،۲/۰۸میلیون هکتار در کلاس تناسب متوسط(S۲)،۱/۴ میلیون هکتار در کلاس تناسب بحرانی (S۳)،اراضی به مساحت ۵۲۴ هزار هکتار در کلاس نامناسب درحال حاضر(N۱) و ۵۰۳ هزار هکتار در کلاس نامناسب دائمی(N۲) می‎باشند.در مورد جو، حدود ۱/۳ میلیون هکتار در کلاسS۱،م۲.۲میلیون هکتار در کلاس S۲ و اراضی کلاس S۳ به مساحت ۱/۳ میلیون هکتار، حدود ۵۰۱ هزار هکتار در کلاس N۱ و ۴۸۹ هزار هکتار در کلاس N۲، قرار گرفته است. حدود ۳۹ هزار هکتار برای ذرت دانه ‎ای در کلاس S۱، م۱/۱میلیون هکتار در کلاسS۲، اراضی کلاسS۳ به مساحت ۱/۶ میلیون هکتار، ۸۵۳ هزار هکتار در کلاس N۱ و ۹۹۹ هزار هکتار در کلاس N۲ قرار گرفته ‎اند. برای کشت برنج، ۳۱۰ هزار هکتار در کلاس S۲، اراضی کلاس S۳ به مساحت ۵/۱ میلیون هکتار، ۸۷۷ هزار هکتار در کلاس N۱ و ۹۴۹ هزار هکتار در کلاس نامناسب N۲ قرار دارند. اراضی به وسعت ۱۲۷ هزار هکتار برای تریتیکاله در کلاس S۱، حدود ۵۴۹ هزار هکتار در کلاس S۲، اراضی کلاس S۳ به مساحت ۳۲۵ هزار هکتار، حدود ۹۷ هزار هکتار در کلاس N۱ و ۸۳ هزار هکتار در کلاس N۲ قرار گرفته است. تجزیه و تحلیل آماری داده‎ ها نشان داد که تفکیک کلاس‎های تناسب اراضی برای همه محصولات دارای دقت قابل قبول می‎باشد. عمده‎ترین مشخصه‎های محدودکننده؛ بافت، شوری/قلیائیت، شیب، زهکشی و در برخی مناطق مشخصه‎های اقلیمی می‎باشد. با توجه به متمایز شدن اراضی مناسب از نامناسب، به کارگیری نتایج می‎تواند در جهت برنامه‎ریزی درست برای بهره‎برداری و تولید پایدار موثر باشد.

کلیدواژه ها:

پتانسیل اراضی ، تناسب اراضی ، کشاورزی پایدار ، غلات ، محدودیت‎های اراضی