تحلیل آسیبپذیری بلوکهای شهری تهران در برابر زلزله با استفاده از طراحی و اجرای یک مدل مکان مبنا

ارزیابی آسیبپذیری یکی از پیش نیازهای تحلیل ریسک در مدیریت بلایاست. آسیبپذیری در برابر زلزله به ویژه در مناطق شهری در طول سالیان متمادی به دلیل وجود ساختارهای پیچیده شهری و توسعه سریع افزایش یافته است. به منظور انجام دادن اقدامات پیشگیرانه و کاهش خسارات ناشی از زلزله، تعیین مناطق آسیبپذیر و اندیشیدن به تمهیدات لازم ضروری به نظر میرسد. بنابراین، هدف از این مطالعه بررسی آسیبپذیری بلوکها شهری در تهران با استفاده از یک مدل مکان مبنا بود. برای نیل به این هدف، ابتدا معیارهای موثر جهت ارزیابی آسیبپذیری زلزله در سه گروه در معرض قرار گرفتن، حساسیت، و ظرفیت انطباقپذیری (مجموعا ۱۶ معیار مکانی) قرار گرفتند. با استفاده از نظر کارشناسان و مدل فرایند تحلیل شبکهای اهمیت هر یک از معیارها مشخص شد. از توابع فازی و مدل روش میانگین وزنی مرتب شده به ترتیب جهت نرمالسازی نقشه معیارها و تهیه نقشههای آسیبپذیری در سناریوهای مختلف استفاده شد. در نهایت آنالیز حساسیت معیارها انجام شد. نتایج نشان داد معیارهای تراکم جمعیت آسیبپذیر و میانگین شیب به ترتیب دارای بیشترین و کمترین اهمیت اند. نقشههای آسیبپذیری مختلف نشان داد مناطق شمالی منطقه مورد مطالعه در همه سناریوها در کلاس آسیبپذیری قرار دارند. پایداری و قابلیت اطمینان نتایج خروجی با روش آنالیز حساسیت ارزیابی شد. نتایج نشان داد تغییر وزن معیارها تاثیر قابل توجهی بر خروجی های مدل ندارد و به وضوح پایداری مدل پیشنهادی را اثبات می کند.

کلیدواژه ها:

آسیبپذیری ، بلوکهای شهری ، تهران ، زلزله ، مکان مبنا