تاملی بر تفسیر حرکت بر اساس مبانی حکمت متعالیه در نگاه شارحان معاصر

سال انتشار: 1401
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 132

فایل این مقاله در 22 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_IPT-54-2_005

تاریخ نمایه سازی: 29 فروردین 1402

چکیده مقاله:

یکی از مباحث مهم فلسفی، مبحث حرکت بوده است که مثبتین آن از یونان تاکنون همواره در تفسیر آن کوشیده اند. یکی از تفاسیر رایج آن در فلسفه اسلامی، تفسیر به «خروج تدریجی از قوه به فعل» است. اکنون سوال این است که در نگاه شارحان معاصر بنا بر مبانی حکمت متعالیه، قوه و فعل چیست؟ و بنا بر هویت جدید قوه و فعل در حکمت متعالیه، حرکت چگونه تفسیر خواهد شد؟ در نوشتار حاضر با روش توصیفی – تحلیلی حاصل شد که بر پایه مبانی فلسفه صدرا و در نگاه شارحان معاصر حکمت متعالیه، قوه و فعل مفهومی انتزاعی و معقول ثانی فلسفی است که از مقایسه وجود ضعیف در حال حرکت با مرتبه بعدی آن، انتزاع می شود. با قرائت مذکور، تفسیر حرکت به معنای «خروج تدریجی از قوه به فعل» تفسیری معرفت شناسانه و حاکی از عالم اثبات و تعریف آن به «اشتداد در وجود»، تعریفی وجودشناسانه و حاکی از عالم ثبوت و واقع خواهد بود. تشریح و تبیین این نکات بنیادی، همان وظیفه ای است که این مقاله بر عهده گرفته است.

نویسندگان

سیده رقیه موسوی

دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

منصور ایمان پور

دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • آشتیانی، جلال الدین، شرح حال و آرای فلسفی ملاصدرا، دفتر ...
  • آملی، محمدتقی، درر الفوائد (تعلیقه علی شرح المنظومه للسبزواری)، ج۲، ...
  • ابن سینا، الشفاء (الطبیعیات)، ج۱، چ۲، تصحیح: سعید زائد، کتابخانه ...
  • ابن سینا، الشفاء (الطبیعیات)، النجاه من الغرق فی بحر الضلالات، ...
  • ارسطو، متافیزیک (مابعدالطبیعه)، ترجمه: شرف الدین خراسانی، چ۶، انتشارات حکمت، ...
  • ارسطو، متافیزیک (مابعدالطبیعه)، سماع طبیعی (فیزیک)، ترجمه: محمدحسن لطفی، طرح ...
  • ایمان پور، منصور، «نتایج اصالت و تشکیک وجود در فلسفه ...
  • جوادی آملی، عبدالله، رحیق مختوم، ج۱ و ۲، تحقیق: حمید ...
  • جوادی آملی، عبدالله، سرچشمه اندیشه، ج۳، تحقیق: عباس رحیمیان محقق، ...
  • جوادی آملی، عبدالله، «تجدد امثال»، حکمت اسراء، دوره ۶، شماره ...
  • جوادی آملی، عبدالله، رحیق مختوم، ج۱۱، ۱۲، ۱۳، تنظیم و ...
  • جوادی آملی، عبدالله، تسنیم، ج۳، محقق: احمد قدسی، چ۵، اسراء، ...
  • حسن زاده آملی، حسن، اتحاد عاقل به معقول، چ۲، حکمت، ...
  • حسن زاده آملی، حسن، نصوص الحکم بر فصوص الحکم، چ۲، ...
  • حسن زاده آملی، حسن، هزار و یک کلمه، ج۴، چ۳، ...
  • حسن زاده آملی، حسن، ممد الهمم در شرح فصوص الحکم، ...
  • حسن زاده آملی، حسن، گنجینه گوهر روان، چ۲، نشر طوبی، ...
  • حسن زاده آملی، حسن، گشتی در حرکت، چ۱، مرکز نشر ...
  • زنوزی، آقاعلی مدرس، بدایع الحکم، تنظیم و مقدمه: احمد واعظی، ...
  • سهروردی، شیخ شهاب الدین یحیی، مجموعه مصنفات شیخ اشراق، ج۱-۴، ...
  • سبزواری، هادی، شرح منظومه، ج۶، شرح: حسینعلی منتظری، نشر سرایی، ...
  • صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه ...
  • صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه ...
  • صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه ...
  • صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، رساله فی الحدوث، چ۱، بنیاد ...
  • صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، مجموعه رسائل فلسفی صدرالمتالهین، چ۲، ...
  • صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، مفاتیح الغیب، حاشیه نویسی: علی ...
  • صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، المشاعر، ترجمه: میرزاعمادالدوله، مقدمه و ...
  • صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، العرشیه، تصحیح: غلامحسین آهنی، مولی، ...
  • صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، ایقاظ النائمین، چ۱، انجمن اسلامی ...
  • صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، شرح الهدایه الاثیریه (لاثیرالدین الابهری)، ...
  • صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، تفسیر القرآن الکریم. ج۲، چ۲، ...
  • طباطبایی، محمدحسین، شرح بدایه الحکمه، ج۲، شرح: کمال حیدری، چ۲، ...
  • طباطبایی، محمدحسین، اصول فلسفه و روش رئالیسم، ج۴، چ۲، انتشارات ...
  • طباطبایی، محمدحسین، مجموعه رسائل (علامه طباطبایی)، ج۱، چ۱، بوستان کتاب، ...
  • فارابی، ابونصر، رسالتان فلسفیتان، تحقیق: جعفر آل یاسین، دار المناهل، ...
  • مصباح یزدی، محمدتقی، دروس فلسفه، چ۱، موسسه مطالعات و تحقیقات ...
  • مصباح یزدی، محمدتقی، آموزش فلسفه، ج۲، چ۴، امیرکبیر، تهران، ۱۳۸۳ ...
  • مصباح یزدی، محمدتقی، شرح نهایه الحکمه، ج۱ و۲، محقق و ...
  • مصباح یزدی، محمدتقی، شرح اسفار، ج۱، جزء ۱، چ۱، موسسه ...
  • مصباح یزدی، محمدتقی، لقای الهی، تدوین و نگارش: کریم سبحانی، ...
  • مصباح یزدی، محمدتقی، گفتمان روشنگر درباره اندیشه های بنیادین، چ۲، ...
  • مصباح یزدی، محمدتقی، شرح اسفار (درس های استاد محمدتقی مصباح ...
  • مطهری، مرتضی، حرکت و زمان در فلسفه اسلامی، ج۲، چ۱، ...
  • مطهری، مرتضی، حرکت و زمان در فلسفه اسلامی، ج۱، چ۳، ...
  • مطهری، مرتضی، مجموعه آثار استاد شهید مطهری، ج۱، ۲، ۴، ...
  • موسوی اعظم، سیدمصطفی، «کارکرد های هستی شناختی علیت تحلیلی در ...
  • نجبا، نفیسه، «تحلیل انتقادی تفسیر ماهوی از حرکت جوهری؛ مقایسه ...
  • نمایش کامل مراجع