بررسی اگرواکولوژیک روند تاریخی تغییرات تولید و سطح زیر کشت گندم و تغییرات جمعیتی در ایران در دوره ۱۳۹۹-۱۳۴۰

سال انتشار: 1401
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 153

فایل این مقاله در 24 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_SCJS-20-4_011

تاریخ نمایه سازی: 29 فروردین 1402

چکیده مقاله:

سابقه و هدف: گندم یکی از مهم ترین محصولات مورد استفاده در کشور است و اساس امنیت غذایی ایرانیان را تشکیل می دهد. کشت گندم در ایران قدمتی طولانی و بیش از ۸۰۰۰ سال دارد. از سوی دیگر، با رشد جمعیت کشورها، موضوع امنیت غذایی هر روز اهمیت بیشتری پیدا کرده تا جایی که به یکی از مهم ترین مسائل کشور تبدیل شده و تلاش می شود تا در تولید این محصول استراتژیک به خودکفایی دست یافت. همچنین سطح زیر کشت همواره یکی از عوامل اصلی محدودکننده تولید در دنیا بوده است و امروزه در تمامی کشورها مسئولان و محققین در تلاش هستند تا بدون تکیه بر افزایش سطح زیر کشت به تولید بیشتر دست بیابند. تاریخ کشاورزی صنعتی و پیامدهای کشاورزی سبز در قالب کشاورزی رایج نشان می دهد که راه تامین محصولات زراعی از این طریق نیست، به ناچار اهمیت مطالعه تاریخ کشاورزی کشور هر روز اهمیت بیشتری می یابد تا با تحلیل رویدادها دلیل موفقیت یا شکست برنامه ها را در طول زمان مورد بررسی قرار گرفته، از اشتباهات آن اجتناب کرده و نقاط قوت آن را مکرر شود.مواد و روش ها: از این رو مطالعه ای در قالب سری های زمانی و بررسی روندهای کمی جهت تحلیل و بررسی تغییرات سطح زیر کشت، تولید گندم و تغییرات جمعیتی در یک دوره ۶۰ ساله صورت گرفته است. به منظور انجام این کار، از نرم افزار Minitab® ۱۷.۱.۰ استفاده شده است.نتایج و بحث: نتایج تحقیق نشان دهنده رشد خطی جمعیت از سال ۱۳۴۰ تا ۱۳۹۹ (۱۹۶۱ تا ۲۰۲۰) است. در همین مدت، کل تولید گندم کشور از ۵/۳ میلیون تن در هکتار به ۷/۱۱ میلیون تن در هکتار افزایش یافته است که رشد ۲۳۴ درصدی را در این بخش نشان می دهد. سطح زیر کشت گندم در این سال ها نسبت به میزان تولید و رشد جمعیت تغییرات کمتری داشته و از ۵/۴ میلیون هکتار در سال ۱۳۴۰ (۱۹۶۱) به ۴/۶ میلیون هکتار در سال ۱۳۹۹ (۲۰۲۰) رسیده است.نتیجه گیری: به نظر می رسد وقایع سال های ۱۳۴۰ تا ۱۳۵۰ در ساختار اجتماعی و صنعتی شدن کشور، تحولات بین دو انقلاب سال های ۱۳۵۰ تا ۱۳۶۰، وقوع جنگ تحمیلی در سال های ۱۳۶۰ تا ۱۳۷۰ همگی از اهمیت ویژه ای در تغییر کشاورزی ایران برخوردار باشند. این پدیده متابولیسم اجتماعی نامیده می شود که منعکس کننده تاثیراتی است که محیط طبیعی (اکوسیستم زراعی) از محیط اجتماعی خود دریافت کرده و در مقابل تاثیراتی که تغییر در ساختار و عملکرد اکوسیستم های کشاورزی بر دسترسی به غذا در جامعه بر جای می گذارد، را در معرض نمایش قرار می دهد.

نویسندگان

شهلا لجم اورک رمه چری

گروه کشاورزی اکولوژیک، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

عبدالمجید مهدوی دامغانی

گروه کشاورزی اکولوژیک، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

هومان لیاقتی

گروه اقتصاد، آموزش و سیاست محیط زیست، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی تهران، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • Abbasi-Shavazi, M.J., McDonald, P. and Hosseini-Chavoshi, M., ۲۰۰۹. The fertility transition ...
  • Abrahamian, E., ۱۹۴۰. Iran between two revelation, Ney poplication. pp. ...
  • Agro-Ecosystems History Laboratory. ۲۰۲۱. Available online at: http://www.lha.es/enAkbary, M. and ...
  • Amozegar, Zh., Malek Shahmiri, S., Mirseyedi, N. and Haririyan, M., ...
  • Asakrenejad, S. and Lak, Sh., ۲۰۱۵. Evaluation of the effect ...
  • Available online at: http://agriservices.ir/ViewerSM۱.aspx?code=۲۰۱۱۰۶AWNRC. ۲۰۱۸. Food Safety Report. AWNRC Retrieved ...
  • Black, J., ۱۹۹۹. DK atlas of world history ...
  • Borlaug, N.E., ۲۰۰۰. Ending world hunger. The promise of biotechnology ...
  • Charmet, G., ۲۰۱۱. Wheat domestication: lessons for the future. Comptes rendus ...
  • de Molina, M.G. and Toledo, V.M., ۲۰۱۴. The social metabolism: a ...
  • Dostan, R., ۲۰۱۴. An analysis of Iran's droughts in the ...
  • Dvorak, J., Deal, K.R., Luo, M.C., You, F.M., von Borstel, ...
  • Emami Khoei, M.T. and Ziyai, N., ۲۰۱۷. Agrarian reforms and ...
  • Farhang., M. ۱۹۷۰. Economic life of Iran. Abu Reihan Publications. ...
  • Fathi, E., ۲۰۲۰. A look at the past, present and ...
  • Food and Agriculture Organization, ۲۰۲۱. Available online at: http://www.fao.org/۳/a۰۰۳۷e/a۰۰۳۷e۰۵.htmForoghi, A., ...
  • Ghadiri Masoom., M. and Najafikani, A., ۲۰۰۳. Development programs after ...
  • Ghaffari, H. and Garji, M., ۱۴۰۰. Evaluating the effect of ...
  • Hajjarpoor, A., Soltani, A., Zeinali, E., Kashiri, H., Aynehband, A. ...
  • IDRC. ۲۰۱۰. Facts and Figures on Food and Biodiversity. Canada: ...
  • Kamkar, B. and Mahdavi Damghani, A., ۲۰۰۸. Principles of Sustainable ...
  • Karger, D.N., Conrad, O., Böhner, J., Kawohl, T., Kreft, H., ...
  • Karimiyan, N., ۲۰۱۱. Fertilizer Research in Iran: A Look at ...
  • Khosravi, KH., ۱۹۷۲. Sociology of rural Iran. Publications of the ...
  • Kianpour, P., Hekmat, M., Jangchi Kashani, S. and Misbah, A., ...
  • Kitchen, N.R., Drummond, S.T., Lund, E.D., Sudduth, K.A. and Buchleiter, ...
  • Kiyani, Sh., Loveimi, N. and Almasi, M., ۲۰۰۸. Basics of ...
  • Ko, J., C.A.S., Hall. and Lemus, L.G.L., ۱۹۹۸. Resource use ...
  • Lak, s., ۲۰۰۲. Science Timeline. Persian Encyclopedia Foundation, (In Persian ...
  • Mahdavi Damghani, A., ۲۰۲۰. Ecological Agriculture and Food Security. Journal ...
  • Malai Tawani, A., ۲۰۰۸. An introduction to research methods in ...
  • Ministry of agriculture, ۲۰۲۱ Available online at: https://www.maj.ir/Mir Mousavi, H. ...
  • OECD/FAO. ۲۰۱۹. OECD-FAO Agricultural Outlook. Paris: OECD Agriculture Statistics ...
  • Pabot, H., ۱۹۶۷. Report to the Government of Iran on ...
  • Patchett, I.S., ۱۹۸۲. Statistical methods for managers and administrators. Van Nostrand ...
  • Patrignani, A., Lollato, R.P., Ochsner, T.E., Godsey, C.B. and Edwards, ...
  • Petrushevskii, Ilya pavlovich., ۱۹۶۵. Agriculture and land properties during the ...
  • Qin, X., Zhang, F., Liu, C., Yu, H., Cao, B., ...
  • Rapp, A., LeHouerou, H.N. and Lundholm, B., ۱۹۷۶. Can desert ...
  • Rosegrant, M., M., Paisner, S., Meijer. and J., Witcover, ۲۰۰۱. ...
  • Rousseau, Pierre., ۱۹۶۷. History of Industries and Inventions. Hasan Safari, Tehran, ...
  • Schoppach, R., Soltani, A., Sinclair, T.R. and Sadok, W., ۲۰۱۷. ...
  • Statistical Center of Iran, ۱۹۸۶. Available online at: https://www.amar.orgStatistical Center ...
  • Timmermann, C., Félix, G.F. and Tittonell, P., ۲۰۱۸. Food sovereignty ...
  • CGIAR, ۲۰۲۱. CGIAR Research Program on Wheat. Available online at: ...
  • Zahid, M., Soltani, A., Zainli, A., Torabi, B., Zand, A. ...
  • Zare Feyzabadi., A. Kouchaki., A. and Nasiri Mahallati., M. ۲۰۰۶. ...
  • نمایش کامل مراجع