مفهوم «وزن» در آیه «و الوزن یومئذ الحق» (اعراف/ ۸): بازخوانی انتقادی دیدگاه مفسران

در آیه «و الوزن یومئذ الحق» بیشتر مفسران شیعه و اهل سنت، «وزن» را به معانی: سنجش اعمال، دادرسی، جزای عمل، طاعت هر مطیع و حدود آورده اند و نیز «حق» را به معانی عدل و حقیقت، تفسیر نموده اند. ضمن این که غالب مفسران اهل سنت معتقد به وجود ترازویی در آخرت شبیه ترازوی دنیا هستند که دارای دو کفه و یک شاهین است. از سوی دیگر روایاتی نیز مبنی بر تاویل میزان اعمال بر امام علی (ع) وجود دارد. در این مقاله ضمن بررسی اصل مساله به روش تحلیلی، تلاش شده تا تاویل صحیح «میزان» با استفاده از دلایل نقلی و تحلیل عقلی مورد موشکافی قرارگیرد. این مطالعه نشان می دهد میزان اعمال باید انسان کاملی باشد که برخوردار از عصمت و افضل امت پیامبر (ص) است؛ و این شاخصه ها برپایه چند دسته از روایات، منطبق بر حضرت علی (ع) است. هم چنین، کیفیت این سنجش مطرح شده و دو شبهه مرتبط که امکان تعدد میزان و طرح میزان بودن پیامبر (ص) بود، مورد تحلیل قرار گرفت.

کلیدواژه ها:

وزن ، میزان ، ترازوی قیامت ، تاویل ، آیه ۸ سوره اعراف ، امام علی (ع)