بررسی رویشگاه و الگوی پاسخ گونه مرتعی Krascheninnikovia ceratoides (L.) Guldenst به عوامل محیطی در استان اصفهان

شناخت ویژگی های اکولوژیکی گونه های گیاهی و چگونگی پاسخ آنها به عوامل محیطی، اطلاعات لازم را برای مدیریت پوشش گیاهی و احیای اکوسیستم های مرتعی فراهم می نماید. هدف از این پژوهش، تعیین عوامل محیطی تاثیرگذار بر رویشگاه گونه برگ نقره ای (Krascheninnikovia ceratoides) و پاسخ آن به تغییرات عوامل اکولوژیکی در مراتع استان اصفهان است. بر این اساس درصد پوشش تاجی و تراکم گیاه مورد مطالعه و گونه های همراه در ۱۹ سایت مطالعاتی به روش تصادفی- سیستماتیک اندازه گیری شد. در هر سایت مرتعی عوامل اقلیمی، فیزیوگرافی و خاک بررسی شد. از روش آنالیز تطبیقی متعارفی (CCA؛ Canonical Correspondence Analysis) و مدل افزایشی تعمیم یافته (GAM؛ Generalized Additive Models) برای بررسی ارتباط پوشش گیاهی با عوامل محیطی استفاده شد. نتایج نشان داد که الگوی پاسخ گونهK.ceratoides  در امتداد گرادیان میزان پتاسیم قابل جذب، از مدل افزایشی، پیروی می کند. بعکس، پاسخ این گونه در امتداد گرادیان عوامل درصد شن، میانگین دمای سالانه و درصد سنگ و سنگریزه از مدل کاهشی پیروی کرده و با افزایش این عوامل، درصد پوشش تاجی کاهش یافته است. الگوی پاسخ گونهK.ceratoides  در امتداد تغییرات میزان فسفر قابل جذب، درصد گچ و ارتفاع از سطح دریا، از مدل زنگوله ای (Unimodal) پیروی کرده و حد بهینه رشد آن برای این عوامل به ترتیب ۱۰ میلی گرم بر کیلوگرم، ۴/۶ درصد و ۲۲۵۰ متر بود. بررسی پاسخ گونهK.ceratoides  در امتداد گرادیان عوامل توپوگرافی، خاک و اقلیم، اطلاعات ارزشمندی را برای تعیین نیازهای اکولوژیکی این گونه ارائه داد که می تواند در مدیریت پوشش گیاهی و عملیات اصلاح مراتع در مناطق مشابه، مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

گیاه برگ نقره ای ، رسته بندی ، مدل افزایشی تعمیم یافته ، عوامل اکولوژیک ، منحنی پاسخ