شمایل نگاری و شمایل شناسی نقوش زوج های سلطنتی بر روی ظروف سیمین عصر ساسانی بر اساس رویکرد اروین پانوفسکی(علمی-پژوهشی)

نقوش و تصاویر بانوان در طیف گسترده­ای از آثار هنری عصر ساسانی، به ویژه ظروف سیمین این دوره به نمایش درآمده­است. این نقوش مادینه، بازتاب نگرش و دیدگاه­های ایرانیان در اواخر دوران باستان به بانوان و مسائل ویژه زنان در جامعه ایران ساسانی است که به واسطه مهارت صنعتگران و هنرمندان بر رویه آثار هنری نقر شده است. بنابراین، لزوم تحلیل و تفسیر نقش­مایه­های مادینه منقوش بر روی ظروف سیمین ساسانی غیرقابل انکار است. در این پژوهش، نقوش و تصاویر زوج­های سلطنتی بر روی سه نمونه از ظروف نقره­ای ساسانی، از طریق شیوه سه مرحله­ای اروین پانوفسکی از پژوهشگران پیشگام حوزه تاریخ هنر مورد مطالعه قرار گرفته است. در روش مذکور، در مرحله نخست جزئیات هر نقش­مایه، توصیف شده و سپس به تحلیل آیکونوگرافیک آن پرداخته می­شود. در واپسین مرحله نیز هر نقش­مایه با استفاده از اطلاعات به دست آمده در مراحل پیشین، در معرض تفسیر آیکونولوژیک قرار می­گیرد. مطالعه حاضر نمایانگر آن است که سنت همنشینی و معاشرت با زنان و بانوان در مجالس بزم که در متون ادبی و تاریخی نیز نمود یافته، ریشه در فرهنگ کهن ایران باستان داشته و از دیرباز به عنوان یکی از مولفه­های برجسته و دیرپای این فرهنگ، مطرح بوده است.

کلیدواژه ها:

آیکونوگرافی ، آیکونولوژی ، ساسانیان ، ظروف سیمین ، زوج های سلطنتی ، اروین پانوفسکی