بررسی رهیافت توانمندسازی و تاب آور ی در سکونتگاه های غیررسمی مورد کاوی : شهرک بهار (کوی پایکتا) شهر شیراز

شهرها به عنوان موجوداتی زنده متاثر از نحوه زندگی و نیازهای ساکنان خود هستند. پدیده شهرنشینی با نرخ فزایندهی خود تبعات و پیامدهای متعددی را به همراه دارد. حاشیه نشینی یا به تعبیر امروزی اسکان غیررسمی یکی از پیامدهای ناهم سو با نظام شهر نشینی است . رویکرد توانمندسازی که در دهه ۱۹۸۰ مطرح شد، اجتماعات غیررسمی را نه به عنوان یک معضل بلکه به عنوان یک دارایی اجتماعی نگریسته تا توانمندسازی را جایگزین فرهنگ فقر کند؛ از سویی دیگر مفهوم تاب آوری مفهوم جدیدی است بیشتر در مواجه ه با ناشناخته ها و عدم قطعیت ها به کار برده می شود؛ به همین جهت آگاهی از وضعیت تاب آوری و میزان آسیب پذیری سکونتگاه های غیررسمی ، امکان مدیریت مناسب و مطلوب را در مواقع بحران امکان پذیر می کند. بر این اساس، پژوهش حاضر به روش توصیفی -تحلیلی و تطبیقی ، ضمن بررسی مفاهیم حاشیه نشینی و سکونتگاه های غیررسمی ، رهیافت های توانمندسازی و تاب آوری به همراه مولفه ها و شاخصه های اصلی را بررسی نموده و به دنبال ارائه راهکارهایی بر اساس این مولفه ها در سکونتگاه غیررسمی شهرک بهار(کوی پایکتا) شهر شیراز است . از انجام پرسشنامه ، مصاحبه و مطالعات نتیجه می شود که محله پایکتا از نظر تاب آوری در وضعیت چندان مناسبی قرار ندارد؛ به گونه ای که نشان دهنده آسیب پذیری بالای این بافت در مقابل مخاطرات طبیعی است . همچنین بررسی وضعیت فضایی تاب آوری در محله نشان می دهد که میزان تاب آوری در هر یک از شاخص ها در سطوح مختلف محله دارای تفاوت بوده و دارای روند یکنواختی نیست .

کلیدواژه ها:

سکونتگاه غیررسمی ، توانمندسازی ، تاب آوری ، حاشیه نشینی ، شهرک بهار