بررسی تطبیقی کاربرد عناصر اربعه در معماری گذشته و معاصر در راستای فناوری معماری

گذشتگان ما به طبیعت و حفظ پاکی و قداست آن توجه زیادی داشتند. عناصر چهارگانه (آب، باد، خاک و آتش ) از قدیم در باور ایرانیان جایگاه ویژه ای داشته اند و در حقیقت ایرانیان جهان مادی را متشکل از این چهار عنصر می دانسته اند و تجلی این باور در زندگی و معماری مردم به چشم می خورد. این عناصر مصداق طبیعت هستند و طبیعت با زندگی ایرانیان و مسلمانان تلفیق شده است . هر بستری و مکانی از عالم طبیعت می تواند قرارگاه ایجاد بنایی باشد و به عبارتی هر زمینی ، بستری برای ایجاد معماری است . بی شک یکی از عواملی که در به وجود آمدن بناهای معماری حاوی ارزش؛ نقش مهمی را ایفا می کند امکانات بسترهای طبیعی است و همچنین موجودات عالم از عناصر اربعه ، چهار عنصر آب و باد و خاک و آتش (نور) ترکیب یافته اند لذا بیان رابطه و نقش هر کدام در طبیعت حائز اهمیت است .. در این پژوهش به نحوه بهره برداری از عناصر اربعه در معماری اسلامی گذشته و مقایسه آن با معماری معاصر در راستای فناوری معماری می پردازیم و در این راستا به بررسی چگونگی استفاده از عناصر اربعه در معماری یک فضای مسکونی پرداخته شده است . نتایج حاکی از آن است که ، آنچه که از تحلیل عناصر اربعه و نمودهای آن در معماری گذشته و معاصر در راستای فناوری معماری استنباط می شود بیانگر این نکته هستند که این عناصر نه تنها در دوران باستان به واسطه ی اعتقاد اندیشمندان آن دوران به ترکیب این عناصر و شکل گیری هستی از آن، از جایگاه بالایی برخوردار بوده، در بینش اسلامی نیز تکوین عالم مادی نتیجه ی ترکیب عناصر چهارگانه مطرح شده است .

کلیدواژه ها:

عناصر اربعه ، معماری سنتی ، معماری اسلامی ، فناوری معماری