تحلیل فراوانی منطقه ای سیل در غرب ایران

در چند دهه اخیر کشور ایران و به ویژه مناطق غربی آن از وقوع انواع سیلاب های مخرب رنج برده اند. از سوی دیگر ارائه برنامه ریزی های مدیریتی و طراحی سازه های هیدرولیکی برای کاهش سیل (Flood mitigation)، نیازمند اطلاعات از بزرگی سیلاب ها به ازای احتمال وقوع مشخص می باشد. لذا در پژوهش حاضر سعی شد تا با استفاده از گشتاورهای خطی و روش شاخص سیل، مناطق همگن هیدرولوژیکی و منحنی های رشد منطقه ای برای حداکثر دبی روزانه در ۶۲ زیرحوضه از حوضه های کارون بزرگ و کرخه تعیین شود. علاوه بر این اثر سازه های هیدرولیکی و خشکسالی بر ماهیت استوکاستیک و ایستایی داده ها توسط آزمون روند من-کندال، آزمون تعیین نقطه آغاز تغییرات پتیت و بررسی های نموداری مورد ارزیابی قرار گرفت. همچنین، بر اساس ناحیه بندی و آزمون های همگنی، پنج زیرناحیه همگن برای زیرحوضه ها مشخص شد. نتایج آزمون نکویی برازش نشان داد که توزیع های پارتو تعمیم یافته (GPA) برای زیرناحیه های اول و دوم، نرمال تعمیم یافته (GNO) برای زیرناحیه سوم و لجستیک تعمیم یافته (GLO) برای زیرناحیه های چهارم و پنجم دارای بهترین برازش هستند. به همین ترتیب دبی متناظر با دوره بازگشت های ۲، ۵، ۱۰، ۲۵، ۵۰، ۱۰۰، ۵۰۰ و ۱۰۰۰ سال برای همه زیرحوضه ها برآورد گردید. نتایج تحلیل فراوانی منطقه ای مشخص کرد که به ازای دوره بازگشت ۱۰۰ سال، زیرحوضه های ناحیه پنجم با میانگین ۴۰۶۰ متر مکعب بر ثانیه دارای بیش ترین مقادیر حداکثر دبی روزانه هستند. به همین ترتیب در زیرحوضه های زیرناحیه های اول تا چهارم میانگین حداکثر دبی های روزانه با دوره بازگشت ۱۰۰ سال به ترتیب ۶۳۲، ۶۸۲، ۴۶۰ و ۴۲۹ متر مکعب بر ثانیه برآورد گردید.

کلیدواژه ها:

تحلیل فراوانی ، آزمون روند ، ریسک مخاطرات طبیعی ، گشتاورهای خطی ، منحنی رشد ، سد