عوامل رکود تمدن اسلامی

در مطالعه و بررسی پیدایی، رشد، زوال و افول تمدن­ها، آنچه بیش از همه مهم می نماید، یافتن پاسخ چرایی و چگونگی سقوط و افول تمدنهاست که بیشترین دغدغه ی صاحب نظران این حوزه را به خود اختصاص داده است. در این میان سرگذشت تمدن اسلامی حائز اهمیت خاصی است، چراکه روزگاری چهره­ی درخشانی داشته اما وضعیت امروزه­ی آن، اندیشمندان بسیاری را واداشته است تا پاسخ هایی به چرایی رکود آن ارائه کنند. در این نوشتار ضمن اشاره به بخشی از این پاسخ ها، با تکیه بر دیدگاه آرنولد توین­بی، بر این نکته تاکید شده است که با وجود دیدگاه­های متفاوت و متعدد در این مورد، همه در یک معنا خلاصه می­گردند؛ و آن عدم ارائه ی پاسخ­ها و راهکارهای مناسب و کارآمد به چالش­ها و بحران های فراروی جامعه­ی اسلامی از سوی نخبگان یا اقلیت خلاق جامعه است.

کلیدواژه ها:

تمدن اسلامی ، رکود تمدن ، انحطاط ، افول ، توین بی