وراثت پذیری عملکرد و اجزای عملکرد وگزینش برای تحمل به خشکی در لاین های دابل هاپلویید گندم

سال انتشار: 1401
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 37

فایل این مقاله در 15 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JCPP-12-3_002

تاریخ نمایه سازی: 30 آبان 1401

چکیده مقاله:

خشکی یکی از مهم ترین فاکتورهای محیطی است که شرایط رشد و توسعه ی گیاه را متاثر می کند. روش دابل هاپلوییدی یکی از روش های مرسوم به نژادی در گیاه گندم است. استفاده از ارقام قدیمی در برنامه تلاقی می تواند در بازگرداندن ژن های از دست رفته در طول تکامل موثر باشد. در این پژوهش ۱۵۱ لاین دابل هاپلویید گندم حاصل از تلاقی رقم قدیمی (ردفایف) و رقم جدید (استتلر) در دو محیط رطوبتی عدم تنش و تنش خشکی آخر فصل (قطع آبیاری از مرحله ۵۰ درصد گل دهی) مورد بررسی قرار گرفتند. تنوع ژنتیکی بالایی بین لاین های دابل هاپلویید برای اکثر صفات دیده شد که نشان می دهد گزینش برای این صفات جهت معرفی لاین هایی با عملکرد بیشتر و تحمل به خشکی بالاتر می تواند موثر باشد. نتایج نشان داد که اثر تنش خشکی بر روی اکثر صفات معنی دار بود، به طوری که عملکرد دانه حدود ۴۰ درصد کاهش یافت. مقایسه والد قدیمی و جدید نشان داد که والد جدید زودرس تر و پاکوتاهتر و از عملکرد دانه، اجزای عملکرد و شاخص برداشت بیشتری برخوردار بود. تفکیک متجاوز در تمامی صفات مورد مطالعه در لاین های دابل هاپلویید مشاهده شد که حاکی از امکان انتخاب لاین های برتر از خود والدین را نشان می دهد. بیشترین وراثت پذیری خصوصی در هر دو شرایط رطوبتی (عدم تنش و تنش خشکی) مربوط به صفت ارتفاع بوته (۴۶ درصد) و کمترین آن مربوط به صفت محتوی نسبی آب برگ (۱۱درصد) بود. عملکرد دانه با روز تا سنبله دهی در هردو محیط رطوبتی همبستگی منفی نشان داد که نشان می دهد انتخاب برای زودرسی در شرایط تنش می تواند باعث بهبود تحمل به خشکی و افزایش عملکرد دانه شود. بر اساس نتایج شاخص های تحمل، بای پلات پراکنش و تجزیه به مولفه های اصلی، لاین های مورد نظر و نیز لاین های برتر از لحاظ عملکرد دانه و تحمل به خشکی شناسایی شدند. به طور ویژه برای صفاتی مانند عملکرد دانه، ارتفاع بوته، زودرسی، شاخص برداشت، لاین هایی وجود داشتند که فراتر از والد با قابلیت تحمل خشکی خود بودند که می توانند جهت ایجاد ارقام متحمل به تنش با عملکرد بالا گزینش و در مطالعات بعدی مورد استفاده قرار گیرند. 

نویسندگان

نجمه گل آبادی

Isfahan University of Technology

محمد مهدی مجیدی

Isfahan University of Technology

قدرت الله سعیدی

Isfahan University of Technology

لویس لوکنز

Guelph University

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • Ahmadizadeh, M., A. Nori, A. Shahbazi and M. Habibpour. ۲۰۱۱. ...
  • Arzani, A. ۲۰۰۸. Improving salinity tolerance in crop plants: a ...
  • Arzani, A. and M. Ashraf ۲۰۱۷. Cultivated ancient wheats (Triticum ...
  • Barakat, M. N., A. A. Al-Doss, A. A. Elshafei, A. ...
  • Bristiel, P., C. Roumet, C. Violle and F. Volaire. ۲۰۱۹. ...
  • Dashti, H., B. Yazdi-Samadi, M. Ghannadha, M. R. Naghavi and ...
  • Espanani, S., M. M. Majidi, G. Saeidi, H. Alaei and ...
  • Fernandez, G. C. J. ۱۹۹۲. Effective Selection Criteria for Assessing ...
  • Heidari, B., B. E. Sayed-Tabatabaei, G. Saeidi, M. Kearsey and ...
  • Kearsey, M. J and H. S. Pooni. ۲۰۰۴. The Genetical ...
  • Kochaki, A. R., A. Yazdan Sepas and H. R. Nikkhah. ...
  • Li, J., H. S. Wan and W. Y. Yang. ۲۰۱۴. ...
  • Lonbani, M. and A. Arzani. ۲۰۱۱. Morpho-physiological traits associated with ...
  • Majidi, M. M., E. Raherison, R. Goessen, N. Hughes, R. ...
  • Mirlohi, A. F., M. M. Majidi and M. Ismailzadeh Moghaddam. ...
  • Mir Mohammadi Meybodi, A. M., P. Golkar and M. Golabadi. ...
  • Mir Mohammadi Meybodi, A. M and S. Tarkash Esfahani. ۲۰۱۹. ...
  • Patial, M., D. Pal, A. Thakur, R. S. Bana and ...
  • Sabouri, A., A. R. Dadras, M. Azari, A. Saberi Kouchesfahani, ...
  • Saleem, M. ۲۰۰۳. Response of durum and bread wheat genotypes ...
  • Sobhaninan, N., B. Heidari, S. Tahmasebi, A. Dadkhodaie and C. ...
  • Staniak, M. and A. Kocon. ۲۰۱۵. Forage grasses under drought ...
  • نمایش کامل مراجع