شناسایی نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدید و ارائه راهبردهای مدیریتی طرح های بهره برداری و ممنوعیت بهره برداری چوبی جنگل

سابقه و هدف: در سال ­های اخیر از مهمترین چالش­ ها در مدیریت جنگل­ های هیرکانی، ادامه روند بهره ­برداری جنگل­ های هیرکانی و عدم اجرای ممنوعیت بهره ­برداری (تنفس جنگل) است؛ بنابراین هدف از انجام این پژوهش، شناسایی نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدید طرح ­های بهره ­برداری و ممنوعیت بهره ­برداری جنگل از دیدگاه اقتصادی و اجتماعی و ارائه راهبردهای مدیریتی مناسب در این زمینه و اولویت­ بندی آن­ها به ­عنوان ابزاری برای کاهش این چالش ­ها می­ باشد.مواد و روش ­ها: در این مطالعه جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات از تکنیک­ های Entropy و SWOT بهره گرفته شد. جهت گردآوری اطلاعات مورد نیاز برای انجام پژوهش، از روش پیمایش، مطالعات میدانی و تکمیل پرسشنامه استفاده شد. گروه متخصصان پژوهش متشکل از کارشناسان، اعضای هیات علمی متخصص در زمینه جنگلداری و جوامع روستایی حاشیه جنگل­ های تحت مدیریت بوده است.نتایج و بحث: براساس نتایج پژوهش، ۴ قوت، ۶ ضعف، ۸ فرصت و ۲ تهدید برای بهره ­برداری جنگل و ۲ قوت، ۹ ضعف، ۴ فرصت و ۸ تهدید برای ممنوعیت بهره ­برداری جنگل شناسایی شده است. براساس نتایج ماتریس SWOT، مهمترین قوت و فرصت بهره ­برداری جنگل منطقه شامل: کاهش قاچاق چوب و تامین نیازهای چوبی کشور و مهمترین ضعف و تهدید آن به ­ترتیب شامل: هزینه ­های بهره برداری و نارضایتی دوستداران طبیعت بوده است. همچنین مهمترین قوت و فرصت ممنوعیت بهره ­برداری جنگل شامل افزایش ارزش اقتصادی خدمات محیط ­زیستی جنگل­ ها و گرایش به سمت زراعت چوب و مهمترین ضعف و تهدید آن به ­ترتیب کاهش اشتغال و افزایش قاچاق چوب بوده است. مناسب ­ترین راهبردها برای بهره ­برداری و ممنوعیت بهره ­برداری جنگل به ترتیب راهبرد تهاجمی و راهبرد تدافعی تعیین شد.نتیجه ­گیری: با توجه به نتایج داده ­های مرتبط با بهره­ برداری و ممنوعیت بهره ­برداری جنگل (تنفس جنگل) جنگل­ های منطقه مورد مطالعه و براساس تحلیل نتایج ماتریس QSPM، مناسب ­ترین راهبرد مدیریتی برای بهره ­برداری و ممنوعیت بهره ­برداری جنگل منطقه از دیدگاه اقتصادی و اجتماعی به ­ترتیب راهبرد تهاجمی و راهبرد تدافعی می ­باشد.

کلیدواژه ها:

بهره برداری چوبی جنگل ، جنگل های هیرکانی ، ماتریس برنامه ریزی راهبردی کمی ، تهدیدات- فرصت ها- نقاط قوت و ضعف