واکاوی واژه پژوهی آیات قرآن در روایات تفسیری امام رضا (علیه السلام) بر اساس روش تحلیل متن

سال انتشار: 1401
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 183

نسخه کامل این مقاله ارائه نشده است و در دسترس نمی باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JQR-27-103_003

تاریخ نمایه سازی: 17 مهر 1401

چکیده مقاله:

یکی از شروط لازم برای فهم مفاد هر کلامی، ازجمله قرآن کریم، آگاهی از معانی کلمات آن است، ازاین رو بر مفسر کلام وحی لازم است با بهره گیری از روش درست، مفاهیم واژه های آن را به دست آورد؛ چرا که توجه دقیق به ویژگی های مفهومی هر واژه قرآنی، نقش کلیدی در تفسیر درست آیات دارد. بخشی از میراث تفسیری اهل بیت (علیهم السلام) به این بخش اختصاص دارد که با مطالعه آن می توان روش درست معناشناسی واژگان قرآن را به دست آورد. این نگاشته با استفاده از روش تحلیل متن و متن پژوهی، به بررسی واژه پژوهی در روایات تفسیری امام رضا (علیه السلام) پرداخته و به این نتیجه رسیده است که امام در واژه کاوی آیات قرآن، مولفه های «تبیین معنای ظاهری مفردات»، «تبیین نکات و اغراض بلاغی کلمات آیات»، «بیان نکات صرفی- نحوی معنامحور»، «توجه به قرائت های مختلف»، «توجه به بافت و سیاق» و «فرهنگ محوری» را مد نظر قرار داده اند. بنا بر یافته های پژوهش، امام (علیه السلام) در تبیین مفردات، هم به واژگان کاوی لغوی و هم به مفردات پژوهی قرآنی توجه داشته است. در روایات تفسیری ایشان، «توجه به معنای مجازی واژه و توسعه معنایی»، «گفتمان نگری در تبیین واژه» و «اشاره به عدم ترادف» نیز دیده می شود که حضرت همه اینها را با محوریت پاسخ به شبهات وارده و تبیین باورهای کلامی درست برای مخاطبان مد نظر قرار داده اند.  

کلیدواژه ها:

مفردات پژوهی ، قرآن ، روایات تفسیری ، امام رضا (علیه السلام)

نویسندگان

سید ادریس ناصری عیلامی

دانشجوی دکتری دانشگاه پیام نور آران و بیدگل

رحمت اله عبدالله زاده آرانی

دانشیار دانشگاه پیام نور آران و بیدگل

سید عبدالرسول حسینی زاده

دانشیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم

لیلا السادات مروجی

استادیار دانشگاه پیام نور آران و بیدگل