واکاوی مصداق «دابه» در آیه ۸۲ نمل بر پایه شیوه زبانی «تجرید»

یکی از آیات بحث برانگیز قرآن، آیه ۸۲ سوره نمل است. قرآن پژوهان بر اساس اطلاعات درون متنی، ماهیت و مصداق «دابه» را در این آیه مبهم دیده اند. از آنجا که ابهام در ویژگی های «دابه»، پیام همه آیه را نیز مبهم می سازد، بسیاری از مفسران تلاش کرده اند با یاری گرفتن از گزاره های گوناگون بیرون از قرآن، مصداق «دابه» و پیام آیه را آشکار کنند، ولی این مصداق شناسی ها، از منظرهای مختلف دچار چالش است. پژوهش پیش رو در پی آن برآمده تا با واکاوی ساختار «تجرید»، از داده های خود آیه، مصداق ظاهری «دابه» و دلالت آیه در بافت نزول را آشکار سازد. در این نوشتار بر پایه تحلیل ساختار متن، نشان داده شد مصداق خارجی «دابه» با مصداق «الارض» یکی است و این دو عنوان، هم مرجع (هم مصداق) هستند. در مجموع به دست آمد که این آیه، ویژگی «زمین» را در قیامت توصیف می کند. این آیه به شیوه زبانی تجرید می گوید: «در آستانه قیامت آشکار خواهد شد که «زمین»، جنبنده ای در کمال ویژگی آگاهی است و در آن روز، «زمین» بر رفتار منکران قیامت، شهادت خواهد داد.»

کلیدواژه ها:

دابهالارض ، هم مرجع ، شاهدان قیامت ، رجعت ، تجرید ، دانش بدیع