تحلیل فضایی توسعه منطقه ای کشور بر مبنای شاخص های اجتماعی

شناخت نحوه توزیع امکانات اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و غیره به عنوان اولین گام در برنامه­ریزی توسعه فضایی، می­تواند موجب بهبود خدمات­رسانی و افزایش تعادل و برابری بین مناطق شود. بنابراین، با توجه به اهمیت شناخت وضعیت مناطق، پژوهش حاضر استان­های کشور ایران را که بر مبنای آخرین تقسیمات کشوری شامل ۳۱ استان است، از نظر برخورداری از شاخص­های اجتماعی تحلیل کرده است. بنابراین، پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ ماهیت و روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی است. داده­های مورد نیاز از سالنامه آماری سال ۱۳۹۵ در قالب ۵۲ شاخص مهم اجتماعی که شامل داده­های مرتبط با مولفه­های اجتماعی، فرهنگی، رفاهی، آموزشی و بهداشتی است، گردآوری شده است. آنتروپی شانون، ضریب تغییرات و واسپاس به ترتیب برای وزن­دهی، بررسی پراکنش و تعیین سطح توسعه­یافتگی در بستر متلب به کار گرفته شدند. نتایج پژوهش توسعه نامتوازن و نامتعادل اجتماعی بین استان­های ایران را نشان داد. به طوری که فقط چهار استان تهران، اصفهان، خراسان ­رضوی و فارس در سطح بالاتری از توسعه اجتماعی قرار دارند و استان­های البرز، زنجان، چهارمحال ­بختیاری، سمنان، خراسان­جنوبی، خراسان­شمالی، ایلام و کهگیلویه ­و ­بویراحمد به عنوان محروم­ترین مناطق کشور از لحاظ شاخص­های اجتماعی محسوب می­شوند. در کل، نتایج نشان داد وضعیت توسعه اجتماعی در استان­های ایران سنخیتی با عدالت اجتماعی و فضایی ندارد و نیازمند توجه و مدیریت صحیح و کارآمد است.

کلیدواژه ها:

Iran ، Social Justice ، Spatial Analysis ، Regional Development ، WasPas