تجلی زمان و مکان اساطیری در جنبش های ایرانی سه قرن نخست هجری

سال انتشار: 1394
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 183

فایل این مقاله در 19 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_HISTUDY-6-2_001

تاریخ نمایه سازی: 30 خرداد 1401

چکیده مقاله:

جهان گسترده اساطیر شامل مفاهیم و موضوعات بسیاری است که هر یک بار معنایی ویژه ای دارد و همواره در طی زمان بخش هایی از زندگی بشر را در بر گرفته است. این مفاهیم جلوه ای از حقایق عالم ماوراء اند که به زندگی انسان در بین کائنات و عالم واقع الگویی خاص می بخشند. از این رو می توان اساطیر را از جمله عوامل موثر در کنش ها و رفتارهای فردی و اجتماعی انسان دانست که در تاریخ حیات بشر به ظهور رسیده و طرحی ویژه به زندگی اش داده است. در این راستا نقش اسطوره با شاخصه های مرتبط با آن در تاریخ و فرهنگ ما نیز درخور توجه است. از نمونه های حضور اساطیر در جامعه ایرانی باید از قرن های نخستین پس از سقوط شاهنشاهی ساسانیان و جنبش های ایرانیان علیه فاتحان مسلمان نام برد. در این دوران اسطوره با شاخصه ها و موضوع های گوناگونی در بین مردم متجلی شد که از بین آن ها می توان به زمان و مکان اساطیری اشاره کرد. ایرانیان در تلاش برای نبرد علیه اعراب به سوی برداشت های اساطیری گام برداشتند و فعالیت های سیاسی  عقیدتی خود را با اساسی از زمان ها و مکان های اسطوره ای پیش بردند. زمان و مکان اسطوره ای نماد تداوم و باورهای مردمی در ساحت زمان و مکان تاریخی است و به گونه ای نزدیکی یا پیوستگی ساحت اسطوره و واقعیت است. جنبش ها با طرح ساحت اسطوره ای در باورهای خود به نزدیکی عالم ورا و ماورا دامن می زدند و اندیشه های خود را در نزد مردم پذیرفتنی می کردند

نویسندگان

اسماعیل حسن زاده

دانشیار گروه تاریخ، دانشگاه الزهرا (س

کتایون مزداپور

استاد گروه فرهنگ و زبان های باستانی/ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

زهره نوری

کارشناس ارشد تاریخ ایران اسلامی، دانشگاه الزهرا (س

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • آقانبی قلهکی، مینا (۱۳۸۸). «زبان تصویری: زمان و مکان اساطیری ...
  • آموزگار، ژاله و احمد تفضلی (۱۳۷۵). اسطوره زندگی زرتشت، تهران: ...
  • ابن خلدون، عبدالرحمن بن محمد (۱۳۸۳). العبر، تاریخ ابن خلدون، ...
  • ابن طقطقی، محمد بن علی بن طباطبا (۱۳۶۷). تاریخ فخری ...
  • ابن ندیم، محمد بن اسحق (۱۳۸۱). الفهرست، ترجمه محمدرضا تجدد، ...
  • بهار، مهرداد (۱۳۸۹). پژوهشی در اساطیر ایران، ویراسته کتایون مزداپور، ...
  • بیرونی، ابوریحان (۱۳۷۷). آثارالباقیه، ترجمه اکبر داناسرشت، تهران: امیرکبیر ...
  • تاریخ سیستان (۱۳۸۳). تصحیح و توضیح محمد تقی بهار (ملک ...
  • ترکمنی آذر، پروین (۱۳۹۰). «تجلی فرهنگ انتظار در قیام های ...
  • دادگی، فرنبغ (۱۳۹۰). بندهش، گزارنده مهرداد بهار، تهران: توس ...
  • دوستخواه، جلیل (۱۳۹۱). گزارش و پژوهش اوستا، کهن ترین متن ...
  • دینوری، احمد بن داود (۱۳۸۶). اخبارالطوال، ترجمه محمود مهدوی دامغانی، ...
  • رستگار فسایی، منصور (۱۳۸۳). پیکرگردانی در اساطیر، تهران: پژوهشگاه علوم ...
  • زرین کوب، عبدالحسین (۱۳۷۸). دو قرن سکوت، تهران: سخن ...
  • ستاری، جلال (۱۳۸۵). جهان اسطوره شناسی ایرانی، تهران: مرکز ...
  • سمعانی، امام ابی سعد عبدالکریم بن محمد بن منصور (۱۴۰۸ ...
  • شولتز، دوان (۱۳۹۱). نظریه های شخصیت، ترجمه یوسف کرمی و ...
  • صدیقی، غلامحسین (۱۳۷۵). جنبش های دینی ایرانی در قرن های ...
  • طبری، محمد بن جریر (۱۳۶۹). تاریخ الامم والملوک، تاریخ طبری، ...
  • طوسی، ابوعلی حسن (۱۳۷۸). سیاست نامه، به اهتمام هیوبرت دارک، ...
  • قرشی، امان الله (۱۳۸۰). آب و کوه در اساطیر هند ...
  • کاسیرر، ارنست (۱۳۹۰). فلسفه صورت های سمبلیک، ترجمه یدالله موقن، ...
  • کرسیتن سن، آرتور (۱۳۷۸). ایران در زمان ساسانیان، ترجمه رشید ...
  • گردیزی، عبدالحی بن ضحاک بن محمود (۱۳۶۳). تاریخ گردیزی، زین ...
  • گویری، سوزان (۱۳۸۵). آناهیتا در اسطوره های ایرانی، تهران: ققنوس ...
  • مسعودی، علی بن حسین (۱۳۸۲). مروج الذهب و المعادن الجوهر، ...
  • نرشخی، محمد بن جعفر (۱۳۶۳). تاریخ بخارا، ترجمه محمدرضا شفیعی ...
  • نوبختی، حسن بن موسی (۱۳۸۹). فرق الشیعه، ترجمه محمد جواد ...
  • نیولی، گراردو (۱۳۸۷). آرمان ایران، جستاری در خاستگاه نام ایران، ...
  • الیاده، میرچا (۱۳۸۴). اسطوره بازگشت جاودانه، ترجمه بهمن سرکاراتی، تهران: ...
  • الیاده، میرچا (۱۳۸۷). مقدس و نامقدس، ترجمه نصرالله زنگویی، تهران: ...
  • یعقوبی، ابن واضح (۱۳۷۸). تاریخ یعقوبی، ترجمه محمد ابراهیم ...
  • نمایش کامل مراجع