تبیین نظام شهری منطقه کلانشهری تهران

سال انتشار:

1401

نوع سند:

مقاله ژورنالی

زبان:

فارسی

مشاهده:

74

فایل این مقاله در 20 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JGSKH-22-65_022

تاریخ نمایه سازی: 27 فروردین 1401

چکیده مقاله:

بر پایه انگاره ها و پیش فرض های گفتمان «نومنطقه­گرایی شهری» میان «ساختار مورفولوژیک فضایی» و «تقسیم کار فضایی» نظام شهری یک منطقه کلانشهری، رابطه تنگاتنگی وجود دارد و حل مسائل موجود در یکی بدون دیگری امکان­پذیر نیست؛ زیرا آنها می­توانند هم در جهت تقویت و حمایت مثبت یکدیگر عمل نمایند و یا در جهت تضعیف و تبدیل به مانعی در برابر یکدیگر باشند؛ بنابراین آنچه تحت عنوان مسئله دست یابی به تعادل و یکپارچگی در ساختار فضایی و نظام عملکردی یک منطقه کلانشهری مطرح است، بدون شناخت ماهیت و روابط بین این دو امکان­پذیر نیست.بررسی های تحقیق نشان می دهد، «ساختار مورفولوژیک فضایی» و «تقسیم کار فضایی» منطقه کلانشهری تهران در طی دهه های اخیر نتوانسته است در جهت حمایت از یکدیگر و کاهش معنادار عدم تعادل فضایی در سطح منطقه حرکت کند. بنابراین با توجه به نتایج بدست آمده در چارچوب این تحقیق می توان گفت؛ «ساختار مورفولوژیک فضایی» و «تقسیم کار فضایی» منطقه کلانشهری در طی دهه های مورد مطالعه(۱۳۴۵-۱۳۹۰) نه تنها با کاهش معنادار عدم تعادل فضایی در سطح منطقه همراه نبوده بلکه به سمت تضعیف تعادل فضایی نیز پیش رفته است.هرچند این تضعیف تعادل فضایی با شتاب کاهنده در حال حرکت است.از جمله دلالت های راهبردی چنین نتیجه ای این است که مسئله آینده منطقه کلانشهری تهران بیشتر معطوف به کانون های جمعیتی پیرامونی و ارتقاء سطح عملکردی خود شهر تهران به منظور پذیرش وظایف و نقش های فراملی و ایجاد فرصت ها و امکان های جایگزین برای نقش ها و وظایفی است که در آینده به پیرامون خود واگذار می کند. درست همان گونه که در طی سال های گذشته به تدریج بخش صنعت را به پیرامون خود واگذار و به جای آن بر خدمات تمرکز داشته است، در آینده نیز به نظر می رسد نیازمند واگذاری بخش خدمات به حوزه پیرامونی و در مقابل پذیرش بخش چهارم اقتصاد(اقتصاد اطلاعاتی و ارتباطی و فرهنگی) خواهد بود. 

نویسندگان

حسینخراشادی زاده
حسین خراشادی زاده

PhD student of Geography and Urban Planning, Kharazmi University, Tehran, Iran.

محمدسلیمانی مهرنجانی
محمد سلیمانی مهرنجانی

Associate Professor at Department of Geography and Urban Planning, Kharazmi University, Tehran, Iran.

سیمینتولایی
سیمین تولایی

Professor at Department of Geography and Urban Planning, Kharazmi University, Tehran, Iran.

رضا خیرالدین

Associate Professor, faculty of Architecture and environmental Design of Iran, University of Science & Technology Tehran, Iran.

قهرمانعبدلی
قهرمان عبدلی

Associate Professor, faculty of Economic of university of Tehran,Tehran, Iran.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • Barnes, W. R. and Ledebur, L. C. (۱۹۹۷) The New ...
  • Cooke, P. and Morgan, K. (۱۹۹۸) ‘The regional innovation system ...
  • Friedmann, J. and Weaver, C. (۱۹۷۹) Territory and Function: The ...
  • Hall, P. (۱۹۸۰) ‘Regional planning: directions for the ۱۹۸۰s’, Town ...
  • Hall, P. (۲۰۰۰) ‘The centenary of modern planning’, in R. ...
  • Keating, M. (۱۹۹۷) ‘The invention of regions: political restructuring and ...
  • Lovering, J. (۱۹۹۹) ‘Theory led by policy: the inadequacies of ...
  • Lucien Benguigui, Efrat Blumenfeld-Lieberthal,(۲۰۰۷), A dynamic model for city size ...
  • MacLeod, G. (۲۰۰۱) ‘New regionalism reconsidered: globalisation and the remaking ...
  • Orfield, M. (۱۹۹۷) Metropolitics. A Regional Agenda for Community and ...
  • Ozaslan, Metin, Dincer, Bulent, Ozgur, Huseyin (۲۰۰۳), Regional Disparities and ...
  • Polednikova, Ing.Eva , Lelkova, Ing.Petra( ۲۰۱۲), Evaluation of regional disparities ...
  • Ross, B. and Levine, M. (۲۰۰۰) Urban Politics: Power in ...
  • Scott, A. J. (۱۹۸۸) New Industrial Spaces, London: Pion.. ...
  • Scott, A. J. (۱۹۹۸) Regions and the World Economy, Oxford: ...
  • Scott, Allen (۲۰۰۱); Global city Region, Trends, Theory, Policy. Oxford ...
  • Swanstrom, T. (۱۹۹۶) ‘Ideas matter: reflections on the new regionalism’, ...
  • Wheeler, S.M. (۲۰۰۲) ‘The New Regionalism: key characteristics of an ...
  • اجلالی ، پرویز (۱۳۷۰)؛ تحلیل منطقه ای و ...
  • اجلالی ، پرویز (۱۳۷۱)؛ مباحثی در خصوص برنامه ریزی منطقه ...
  • اطهاری، کمال و غلامرضا کاظمیان (۱۳۷۹)؛ تعریف مجموعه های شهری ...
  • پورمحمدی، محمدرضا؛ زالی، نادر(۱۳۸۸)، تحلیل نابرابری های منطقه ای و ...
  • توکلی نیا، جمیله و شالی، محمد. (۱۳۹۰). نظام شهری استان ...
  • حاجی پور خلیل، زبردست اسفندیار. (۱۳۸۴). بررسی، تحلیل و ارائه ...
  • زالی، نادر. (۱۳۷۹). سطح بندی توسعه منطقه ای در استان ...
  • زیاری, کرامت ا... و حجت فلاح مدواری،( ۱۳۸۵)، بررسی نظام ...
  • سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان تهران (الف)، معاونت آمار ...
  • سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان تهران (ب)، معاونت آمار ...
  • سعیدی، عباس. (۱۳۸۷). دانشنامه شهری و روستایی. تهران انتشارات سازمان ...
  • شیخ بیگلو، رعنا (۱۳۹۰)، شناسایی مناطق محروم ایران با استفاده ...
  • شیخی، حجت و شاهیوندی، احمد (۱۳۹۱)، تحلیلی بر توسعه منطقه ...
  • صرافی، مظفر (۱۳۷۹)؛ مبانی برنامه ریزی منطقه ای. تهران، دفتر ...
  • عظیمی، ناصر (۱۳۸۱)؛ پویش شهرنشینی و مبانی نظام شهری. تهران، ...
  • عظیمی، ناصر.(۱۳۸۲). روش شناسی شبکه سکونتگاه ها در طرح های ...
  • علی اکبری، اسماعیل. (۱۳۹۲). طرح های منطقه ای و تمرکزگرایی ...
  • مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری ایران (۱۳۸۷)، مطالعات ...
  • مرکز آمار ایران، سرشماری های نفوس ومسکن ، تهران، سا ...
  • معاونت امور مناطق و مجلس دفتر برنامه ریزی منطقه ای. ...
  • معصومی اشکوری، سیدحسن (۱۳۸۷)؛ اصول و مبانی برنامه ریزی منطقه ...
  • مومنی، مهدی؛ قهاری، غلامرضا (۱۳۹۲)، تحلیلی بر وضعیت توسعه یافتگی ...
  • نیلی،ز هرا .(۱۳۹۴). نظام شهری متعادل و نقش آن در ...
  • هال، پیتر، پین، کاترین (۱۳۹۵) کلانشهرهای چندهسته ای، ترجمه کرامت ...
  • هیلهورث، ژوزف (۱۳۷۱)؛ برنامه ریزی منطقه ای، یک برداشت سیستمی. ...