ارزیابی آسیب پذیری اجتماعی نواحی شهری در برابر زلزله با استفاده از مدل ELECTRE (مطالعه موردی: ابهر)
محل انتشار: مجله جغرافیا و پایداری محیط، دوره: 4، شماره: 2
سال انتشار: 1393
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 174
فایل این مقاله در 15 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
این مقاله در بخشهای موضوعی زیر دسته بندی شده است:
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_GERAZ-4-2_006
تاریخ نمایه سازی: 12 اسفند 1400
چکیده مقاله:
موضوعایمنیشهرهادربرابرمخاطراتطبیعییکیازاهدافاصلیبرنامه ریزیشهریاست.باتوجه بهاینکهایرانازنظروقوعبلایاییطبیعیجزودهکشورجهاناست،مدیریتبحران هایبهوجودآمدهیکیازضرورت هاینظامبرنامه ریزیشهریاست.ازسویدیگروقوعبلایایطبیعیازجملهزلزلهنهتنهاباعثخساراتبهزیرساخت هایکالبدیوفیزیکیدرنواحیزلزله زدهمی شود،بلکهساختارهایاجتماعیآننواحیراهمتحتتاثیرقرارمی دهد؛ بنابراینارزیابیآسیب پذیریشهرهادربرابراینمخاطرات،تنهابهعناصرکالبدیوفیزیکیآنها محدودنشده،دراینراستاعناصراجتماعیاینشهرهاراهمبایدمطالعهوبررسینمود.باتوجه بهاینمهم،هدفپژوهشحاضرارزیابیآسیب پذیریاجتماعینواحیچهارگانهشهرابهردربرابرزلزلهاست.در پژوهش حاضر با در نظر گرفتن عواملی همچون توزیع جمعیت در گروه های سنی پرخطر در هنگام زلزله، اشتغال، سواد، تعداد معلولان، کاربری های پرخطر و ... در قالب سه شاخص جمعیت، اقتصادی - اجتماعی و فاصله فیزیکی نسبت به کاربری های خطرساز و ضروری بررسی شده است. روش تحقیق، کمی - تحلیلی است. در بخش مبانی نظری از روش اسنادی استفاده گردید و از روش ELECTREبرای رتبه بندی نواحی شهر ابهر از لحاظ شاخص های آسیب پذیری اجتماعی استفاده گردید. همچنین دراینپژوهشبرایوزندهیبهمعیارهاازمدلAHPاستفادهشدهاست.یافته هایحاصلازپژوهش نشان می دهد که آسیب پذیری اجتماعی نتیجه ای از نابرابری های اجتماعی در جوامع شهری است. با توجه به تفاوت در مقدار شاخص ها و ویژگی های اجتماعی متفاوت نواحی مختلف شهر ابهر، این نواحی آسیب پذیری متفاوتی نسبت به همدیگر دارند به طوری که ناحیه ۲ بیشترین و ناحیه ۴ کمترین میزان آسیب پذیری اجتماعی را در برابر زلزله دارا هستند. موضوعایمنیشهرهادربرابرمخاطراتطبیعییکیازاهدافاصلیبرنامه ریزیشهریاست.باتوجه بهاینکهایرانازنظروقوعبلایاییطبیعیجزودهکشورجهاناست،مدیریتبحران هایبهوجودآمدهیکیازضرورت هاینظامبرنامه ریزیشهریاست.ازسویدیگروقوعبلایایطبیعیازجملهزلزلهنهتنهاباعثخساراتبهزیرساخت هایکالبدیوفیزیکیدرنواحیزلزله زدهمی شود،بلکهساختارهایاجتماعیآننواحیراهمتحتتاثیرقرارمی دهد؛ بنابراینارزیابیآسیب پذیریشهرهادربرابراینمخاطرات،تنهابهعناصرکالبدیوفیزیکیآنها محدودنشده،دراینراستاعناصراجتماعیاینشهرهاراهمبایدمطالعهوبررسینمود.باتوجه بهاینمهم،هدفپژوهشحاضرارزیابیآسیب پذیریاجتماعینواحیچهارگانهشهرابهردربرابرزلزلهاست.در پژوهش حاضر با در نظر گرفتن عواملی همچون توزیع جمعیت در گروه های سنی پرخطر در هنگام زلزله، اشتغال، سواد، تعداد معلولان، کاربری های پرخطر و ... در قالب سه شاخص جمعیت، اقتصادی - اجتماعی و فاصله فیزیکی نسبت به کاربری های خطرساز و ضروری بررسی شده است. روش تحقیق، کمی - تحلیلی است. در بخش مبانی نظری از روش اسنادی استفاده گردید و از روش ELECTREبرای رتبه بندی نواحی شهر ابهر از لحاظ شاخص های آسیب پذیری اجتماعی استفاده گردید. همچنین دراینپژوهشبرایوزندهیبهمعیارهاازمدلAHPاستفادهشدهاست.یافته هایحاصلازپژوهش نشان می دهد که آسیب پذیری اجتماعی نتیجه ای از نابرابری های اجتماعی در جوامع شهری است. با توجه به تفاوت در مقدار شاخص ها و ویژگی های اجتماعی متفاوت نواحی مختلف شهر ابهر، این نواحی آسیب پذیری متفاوتی نسبت به همدیگر دارند به طوری که ناحیه ۲ بیشترین و ناحیه ۴ کمترین میزان آسیب پذیری اجتماعی را در برابر زلزله دارا هستند.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
وحید یاری قلی
- دانشجوی دکتری دانشگاه زنجان
محمدجواد نوروزی
دانشجوی دکتری دانشگاه زنجان
بهرنگ کلانتری
کارشناس ارشد دانشگاه شهید بهشتی، تهران
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :