اولین گزارش زنگ روی برگ های کاج الدار Pinus eldarica

بررسی جنگل های دست کاشت کاج الدار Pinus eldarica Medw. (Pinaceae) در منطقه هزار پیچ گرگان (استان گلستان) در فروردین سال ۱۳۹۱ حاکی از آلودگی برگ های کاج الدار به قارچ مولد زنگ بود. بررسی نمونه ها مشخص نمود که عامل بیماری زنگ به گونه ای از جنس Coleosporium از تیره Coleosporiaceae تعلق داشت. گفتنی است فقط اعضا جنس Coleosporium قادر به ایجاد آلودگی و تولید مرحله اسیومی روی برگ های جنس Pinus در منطقه اروپا-آسیا می باشند. سایر جنس های زنگ گزارش شده روی کاج یعنی گونه های Melampsora و Cronartium سرشاخه ها، شاخه ها و حتی تنه کاج را آلوده می نمایند. طی بررسی های میکروسکوپی ویژگی های زیر روی نمونه های آلوده مشاهده گردید: اسپرموگونیوم ها روی هر دو سطح برگ و زیراپیدرمی بودند. اسیوم ها، شکوفا به شکل جوش های برآمده سفید رنگ از نوع Peridermium غالبا در سطح زیرین و بعضا روی سطح فوقانی برگ، دارای پریدیوم مشخص توسعه یافته زبانه ای شکل و آماس کرده بودند. اسیوم ها به طول ۳-۵/۱ میلیمتر، پهنای غالبا ۵/۰ میلیمتر و ارتفاع تا ۲/۱ میلیمتر اندازه گیری شدند. اسیوسپورها به صورت زنجیری در اسیوم ها تشکیل شده بودند. اسیوسپورها بیضوی، بیضوی کشیده یا کم و بیش کروی، دارای دیواره پوشیده از زگیل های میله مانند (rod-like verrucae)، ضخامت دیواره با احتساب زگیل ها ۴-۵/۲ میکرومتر و ارتفاع زگیل ها تا ۵/۲ میکرومتر اندازه گیری شدند. بعضا تعدادی از زگیل ها در سطح اسپور به هم پیوسته و حالت شبه-مشبک روی دیواره اسپور مشاهده گردید. همچنین در برخی اسپورها کاهش ارتفاع زگیل ها به یک سمت اسپور قابل مشاهد بود