«درم ربایی تیغ» در بیتی از بوحنیفه اسکافی

در «تاریخ بیهقی» به اشعار فراوانی استشهاد شده است. از مجموع ۴۵۹ بیت که در این کتاب نقل شده، ۲۴۹ بیت (چهار قصیده کامل) از بوحنیفه اسکافی است که سخت مورد توجه بیهقی بوده است. از این چهار قصیده، دو قصیده به سفارش بیهقی سروده شده که بعضی از ابیات آنها اندکی تصنعی می نماید. در یکی از این قصاید، اسکافی سفارشی که مربوط به درگذشت محمود غزنوی و پادشاهی کوتاه مدت امیرمحمد و سلطنت امیرمسعود است، در وصف شمشیر ممدوح می گوید: «درم رباید تیغ تو زانش در سر خصم * کنی به زندان وز مغز او دهیش زوار». بعضی از شارحان تاریخ بیهقی، این بیت را مبهم دانسته اند و معنی نکرده اند و برخی فقط کلمه «زوار» را به اشتباه معنی کرده اند. در این مقاله، پس از تحلیل واژه های «درم» و «زوار» و ترکیب های «درم ربودن» و «درم ربودن تیغ» معنی تازه ای از بیت ارائه شده است که ابهام بیت را برطرف می کند. این مضمون به شیوه های مختلف در شعر دیگر شاعران نیز آمده است.

کلیدواژه ها:

بیهقی ، بوحنیفه اسکافی ، درم ربایی ، تیغ ، زوار