نقش شرایط زمینشناسی و سنگشناسی سازندها در رخداد مخاطرات حفاری (مطالعه موردی تونل قمرود)
محل انتشار: فصلنامه علوم زمین، دوره: 25، شماره: 97
سال انتشار: 1394
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 179
فایل این مقاله در 13 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_GSJ-25-97_014
تاریخ نمایه سازی: 5 بهمن 1400
چکیده مقاله:
در مطالعه موردی حاضر به دلیل روباره زیاد تونل قمرود (در برخی نقاط تا حدود ۶۰۰ متر) و همچنین وجود پهنه های گسلی و خرد شده فراوان در مسیر طرح، عملیات حفاری با مخاطرات لهیدگی و ریزش تودهسنگ ها روبه رو شد. در قطعه های ۳ و ۴ این تونل، مجموعه این عوامل، سبب توقف های مکرر و طولانیمدت ماشین حفار تمام مقطع (حدود ۶۰۰ روز) شد. محدوده عملیاتی این طرح در پهنه زمینشناسی سنندج- سیرجان است. سنگ های موجود در این پهنه به دلیل تحمل جنبش های زمین ساختی بسیار، دارای درجه دگرگونی متوسط به بالا هستند که سبب تبلور دوباره و جهتیافتگی کانی ها شده است. در پژوهش حاضر ضمن تهیه مقاطع نازک سنگ برای انجام مطالعات میکروسکوپی، با تاکید بر ویژگی های سنگ شناسی سازندها به بررسی نقش شرایط زمینشناسی مسیر تونل در رخداد مخاطرات حفاری پرداخته شده است. از این رو با پیمایش سطحی در راستای محور تونل از رخنمونهای سطحی و نیز از تودهسنگهای درون تونل چندین نمونه سنگ برای مطالعه انتخاب شد. بیشتر مشکلات در واحدهای متورق سازند ژوراسیک و در مقاطعی رخ داده است که عملکرد گسلها و نیز روباره زیاد تونل (تنش برجای زیاد)، شرایط زمینشناسی نامساعدی را ایجاد کرده است. نتایج حاصل بیانگر این حقیقت است که خواص سنگ شناسی (بافت، کانیشناسی و ...) در تودهسنگهای ضعیف متورق (شیست، اسلیت، گرافیتشیست) و تناوب این تشکیلات با واحدهای مستحکم (رگههای کوارتزی و کوارتزیتی)، در کنار دیگر عوامل زمینشناسی، بر رخداد مخاطرات و توقف های تیبیام موثر بوده است. نتایج آزمون اندیس سایش سورشار نیز نشانگر سختی و استحکام بالای رگههای کوارتزیتی است که استحکام آنها، نقش آشکاری در ایجاد شرایط سینهکار مختلط و تشدید مخاطرات (در زمینهای فشارنده و ریزشی) داشته است.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
وحید جودکی
کارشناسی ارشد، گروه ژئوتکنیک، شرکت مهندسین مشاور هراز راه، تهران، ایران
رسول اجل لوئیان
استاد، گروه زمین شناسی مهندسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران