برآورد نیاز آبی و ضرایب گیاهی برنج با استفاده از لایسیمتر در شرایط غیرغرقابی در اقلیم نیمه خشک ایران

برنج یکی از مهمترین گیاهانی است که در سطح وسیعی تحت آبیاری سطحی با راندمان کم در استان های مختلف واقع در شمال، جنوب و غرب ایران کشت میشود. از طرفی برنامه ریزی مناسب برای مدیریت آبیاری و آگاهی دقیق از ضرایب گیاهی و نیاز آبی رقمهای مختلف این محصول در مراحل رشد گیاه ضروری است. این مطالعه با هدف تعیین ضرایب گیاهی برنج (رقم عنبربو) در طی سال های ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷ انجام شد. برای این منظور از لایسیمتر های زهکش دار با قطر ۲/۱ و ارتفاع ۴/۱ متر در شرایط مزرعه و گلخانه استفاده گردید. در این راستا از معادله پنمن- مانتیث برای محاسبه تبخیر و تعرق پتانسیل و از معادله بیلان آبی، تبخیر و تعرق گیاه محاسبه شد. سرانجام متوسط نیاز آبی و ضرایب گیاهی برنج رقم عنبربو در شرایط غیر غرقابی و مزرعه و گلخانه برای مراحل ابتدایی، توسعه، میانی و پایانی رشد به ترتیب معادل (۵۹/۵۸۴ میلی متر، ۹۶/۰، ۰۷/۱، ۲۵/۱، ۹۵/۰) و (۲۸/۶۱۶ میلی متر،۰۰/۱، ۱۰/۱، ۲۹/۱، ۰۵/۱) برآورد گردید. نتایج این مطالعه نشان داد که در شرایط آبیاری غیر غرقابی، حجم قابل توجهی از آب آبیاری قابل ذخیره بوده. لذا، با آب ذخیره شده، اراضی بیشتری زیر کشت رفته و تولید، درآمد و شغل بیشتری برای روستاییان فراهم خواهد شد.

کلیدواژه ها:

لایسیمتر زهکش دار ، کرمانشاه ، پنمن- مانتیث ، معادله بیلان آب