مطالعه اثر کاربرد زئولیت بر تعدیل تنش کم آبیاری و بهبود کارکردهای گیاه شاهدانه

یکی از راهکارهای مقابله با تنش خشکی، استفاده از گیاهان زراعی متحمل همراه با کاربرد مواد نگهدارنده آب در خاک مانند زئولیت میباشد. شاهدانه از گیاهان دانه روغنی و دارویی است. به منظور بررسی نقش زئولیت در تعدیل تنش کمآبیاری و بهبود کارکردها و شاخصهای رشدی شاهدانه، آزمایشی در تابستان ۱۳۹۳ به صورت کرتهای خرد شده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در دانشگاه شهرکرد اجرا شد. عامل اصلی رژیم آبیاری در چهار سطح (تامین ۴۰، ۶۰، ۸۰ و ۱۰۰ درصد نیاز آبی) و عامل فرعی زئولیت در سه سطح (صفر، ۵ و ۱۰ تن در هکتار) بود. نتایج نشان داد از نظر روند تغییرات شاخص سطح برگ (LAI)، دوام سطح برگ (LAD)، دوام زیستتوده (BMD)، سرعت رشد محصول (CGR) و سرعت جذب خالص (NAR) در بین سطوح زئولیت و رژیمهای آبیاری تفاوت وجود داشت. افزایش میزان آب آبیاری به دلیل حضور زئولیت در خاک اطراف ریشه، باعث افزایش شیب رشد در ویژگیهای LAI، LAD، BMD وCGR  و همچنین شاخص کلروفیل برگ شد. به طور کلی، زئولیت موجب تخفیف زیان ناشی از کمبود آب در صفات مورد بررسی گردید. از اینرو، با توجه به نقش زئولیت در ایجاد شرایط لازم جهت رشد بهتر شاهدانه، کاربرد مقدار ۱۰ تن زئولیت در هکتار بویژه در شرایط تنش شدید مفید به نظر میرسد. 

کلیدواژه ها:

Membrane Stability Index ، Net Assimilation Rate ، Leaf Area Index ، growth indices ، water preservatives ، پایداری غشا ، سرعت جذب خالص ، شاخص سطح برگ ، شاخص های رشد ، مواد جاذب الرطوبه