مقایسه برخی مدل های آماری غیرخطی در توصیف منحنی رشد مرغ های بومی مازندران

    منحنی­ های رشد یکی از راه های توصیف رشد در یک دوره زمانی خاص هستند و بنابراین استفاده از توابع غیرخطی رشد به منظور اندازه­ گیری و پیش ­بینی وزن در زمان های مختلف عمر حیوان و محاسبه سودآوری تولید مفید خواهد بود. منحنی رشد در واقع ارتباط بین سن و وزن را به تعدادی محدود پارامترهای قابل تفسیر خلاصه می­ نمایند. هدف از این پژوهش تعیین بهترین مدل غیرخطی توصیف­ کننده منحنی رشد در مرغ بومی مازندران بود. برای رسیدن به این هدف، از داد­های وزن بدن در سنین مختلف مرغ بومی (هچ، ۸ هفتگی، ۱۲ هفتگی و وزن بلوغ جنسی) مربوط به ۲۱ نسل اول که در مرکز اصلاح نژاد مرغ بومی مازندران جمع­ آوری شده ­اند استفاده شد. مدل­ های غیرخطی گومپرتز، لجستیک، برودی، ورهالست، ریچاردزو ون برتالانفی برای توصیف منحنی رشد مورد آزمون قرار گرفتند. برازش مدل­ های غیرخطی با استفاده از رویه­ ی حداقل مربعات غیرخطی (NLIN)  نرم افزار SAS انجام شد. به­ منظور تعیین بهترین مدل از ضریب تبیین اصلاح شده(R۲adj) ، جذر میانگین مربعات خطا (RMSE)، معیار اطلاعات آکائیک (AIC) و معیار اطلاعات بیزی (BIC) استفاده شد. مدل گومپرتز با کمترین مقدار برای آماره­ های MSE، RMSE، AIC و BIC به عنوان بهترین مدل توصیف ­کننده منحنی رشد و مدل ریچاردز به عنوان نامناسب ترین مدل توصیف ­کننده رشد در مرغ بومی مازندران بود. همبستگی بین پارامترهای به دست آمده با استفاده از بهترین مدل غیرخطی (گومپرتز) نشان داد که همبستگی بین پارامتر a و b مثبت (۷۲ درصد) و همبستگی بین a و k منفی (۸۶ درصد( و همبستگی بین پارامترهای b و k منفی (۹۵ درصد) برآورد شد. مقدار ضریب تبیین و ضریب تبیین استاندارد شده برای توابع مختلف مورد بررسی بین ۰/۹۲ تا ۰/۹۳ متغییر بود. به طور کلی نتایج نشان داد که مدل گوپرتز بهترین تابع توصیف­ کننده منحنی رشد در مرغ بومی مازندران است که می ­تواند برای پیش­ بینی وزن آینده پرنده­ ها و مدیریت گله مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

Growth ، Native chicken ، Nonlinear model ، Prediction ، مرغ بومی ، مدل های غیرخطی ، منحنی رشد ، وزن بدن