نقش نشخوار فکری و سرسختی روان شناختی در پیش بینی خطرپذیری دانش آموزان

زمینه و هدف: با توجه به اینکه انجام رفتارهای پرخطر باعث ایجاد آسیب­های جدی به فرد و جامعه می­شود، شناسایی این گونه رفتارها و عوامل موثر بر آنها از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است.  در همین راستا در سال های اخیر بررسی الگوهای تفکر در ایجاد و تداوم این رفتار مورد توجه روان ­شناسان و متخصصان قرار گرفته است. بدین ترتیب مطالعه حاضر با هدف نقش نشخوار فکری و سرسختی روان شناختی در پیش بینی خطرپذیری نوجوانان انجام شد. روش: پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش­آموزان پسر مقطع متوسطه اول شهر سرایان در سال تحصیلی ۱۳۹۹-۱۳۹۸ بودند که ۲۰۵ نفر از آنها به روش نمونه گیری در دسترس به عنوان نمونه مورد مطالعه، انتخاب شدند. برای جمع­ آوری داده­های لازم در این پژوهش از پرسش­نامه نشخوار فکری نالن- هوکسما و مارو (۱۹۹۱)، مقیاس سرسختی روان شناختی کیامرئی و همکاران (۱۳۷۷) و پرسش نامه رفتارهای پرخطر زاده­محمدی و همکاران (۱۳۹۰) استفاده شد. جهت تحلیل داده، از روش های آماری میانگین، انحراف استاندارد، ضریب همبستگی پیرسون، و رگرسیون چندگانه به شیوه هم زمان استفاده شد.  یافته ها: نتایج نشان داد بین نشخوار فکری با خطرپذیری، رابطه مثبت و معنادار (۰/۰۰۱ > P)، اما بین سرسختی روان شناختی و مولفه های آن با خطرپذیری، رابطه منفی و معنادار وجود دارد (۰/۰۰۱ > P). همچنین نشخوار فکری و  سرسختی روان شناختی توانستند در مجموع ۲۶/۰۶ درصد (۰/۰۱>P) از واریانس خطرپذیری نوجوانان را تبیین کنند. نتیجه گیری: بر اساس نتایج این پژوهش می­توان نتیجه ­گیری کرد که با اصلاح تفسیرهای ذهنی و بهبود شاخص ­های  روان شناختی مانند تاب­ آوری، می توان میزان خطرپذیری رفتارهای نوجوانان را کاهش داد. 

کلیدواژه ها:

Rumination ، psychological hardiness ، high-risk behaviors ، نشخوار فکری ، سرسختی روان شناختی ، خطرپذیری