ارزیابی چهارده روش تخمین تبخیر-تعرق گیاه مرجع (مطالعه موردی: استان مازندران)

با افزایش جمعیت و فشار بر منابع آب و خاک، اهمیت توسعه کشاورزی و پارامترهای تاثیر گذار در این زمینه بیش از پیش گردیده است. یکی از این پارامترها، تبخیر-تعرق گیاه مرجع جهت برنامه ریزی آبیاری است که تخمین دقیق آن می تواند نقشی مهم در افزایش بهره وری آب ایفا نماید. روش های مختلفی جهت تخمین تبخیر-تعرق گیاه مرجع وجود دارد که در این تحقیق، روش های تجربی در سه دسته کلی مبتنی بر دما، تابش و انتقال جرم و نیز پنج مدل مختلف روش والیانتزاس از طریق مقایسه با روش فائو-پنمن-مانتیث به عنوان روش مرجع، ارزیابی شدند. برای این هدف، از داده های هواشناسی ۱۰ ایستگاه سینوپتیک استان مازندران در یک دوره ۱۵ ساله (۲۰۰۴-۲۰۱۸) استفاده شد. نتایج نشان داد که که از میان روش های تجربی مبتنی بر دما، روش هارگریوز-سامانی در شش ایستگاه ، روش تراجکویک در دو ایستگاه و نیز روش بلانی-کریدل در یک ایستگاه بهترین عملکرد را داشتند. از بین روش های تجربی مبتنی بر تابش، روش جنسن-هیز در هفت ایستگاه و روش آبتیو در سه ایستگاه بهترین عملکرد را ارائه دادند. نتایج حاکی از تخمین کم تر تبخیر-تعرق گیاه مرجع توسط هر سه روش تجربی مبتنی بر انتقال جرم نسبت به روش مرجع فائو-پنمن-مانتیث بود. در هر ۱۰ ایستگاه مورد بررسی، روش ترابرت نسبت به روش های WMO و ماهرینگر دقیق تر عمل کرده و به روش مرجع فائو-پنمن-مانتیث نزدیک تر بود. تمامی ۵ مدل مختلف روش والیانتزاس در مقایسه با روش مرجع فائو-پنمن-مانتیث دارای کم برآوردی بودند. مدل والیانتزاس ۴ در شش ایستگاه، مدل های والیانتزاس ۵ و ۲ نیز هر کدام در دو ایستگاه بهترین عملکرد را ارائه نمودند.

کلیدواژه ها:

ارزیابی ، تبخیر-تعرق ، مازندران ، والیانتزاس