مناقشه ی قره باغ و تهدیدات آن برای امنیت مرزی جمهوری اسلامی ایران

منطقه ی قره باغ از زیرمجموعه های امنیتی منطقه ی قفقاز جنوبی است که از دیرباز محل مناقشه ی میان دو دولت «جمهوری آذربایجان» و «جمهوری ارمنستان» بوده است. مناقشاتی که از ابتدا حالت خشونت آمیز به خود گرفته و آخرین ظهور آن را می توان در جنگ میان دو کشور از ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۰ میلادی مشاهده کرد. تحولات این منطقه به دلایل گوناگون همچون مجاورت جغرافیایی آن با مرزهای شمال غرب ایران، میراث تاریخی مشترک، وجود قومیت ها و نژادهای یکسان، تلاش کشورهای قدرتمند برای کسب نفوذ در این منطقه، و نظایر آن سبب شده است تا ملاحظات امنیتی آن برای جمهوی اسلامی ایران در مقایسه با دیگر کشورها از اهمیت بیشتری برخوردار باشد. بنابراین، سئوال اساسی را که در این پژوهش درصدد پاسخ به آن می باشیم، عبارت است از اینکه «تهدیدات مناقشه ی قره باغ برای امنیت مرزی جمهوری اسلامی ایران کدامند؟». برای نیل به پاسخ آن، با استفاده از منابع کتابخانه ای و بهره گیری از روش توصیفی-تحلیلی، مروری بر ریشه های مناقشه در این منطقه شده است؛ آنگاه، مهم ترین منابع تنش و تهدید در این منطقه، تبیین و در نهایت، حضور تروریست های سوری در مرزهای شمال غرب ایران؛ حضور اطلاعاتی، امنیتی و نظامی رژیم صهیونیستی در جدار مرزی شمال غرب ایران؛ تشدید تنش های نظامی در مرزهای شمال غرب و عدم احترام به مرزهای بین المللی؛ و تشدید حرکت های تجزیه طلبانه به عنوان مهم ترین تهدیدات امنیت مرزی جمهوری اسلامی ایران در رابطه با مناقشه ی مذکور شناسایی شد.

کلیدواژه ها:

جمهوری اسلامی ایران ، آذربایجان ، ارمنستان ، مناقشه ی قره باغ ، امنیت مرزی