ارزیابی نقش ساختارهای تکتونیکی در چینه شناسی و فوران های پلیوکواترنری آتشفشان سهند (استان آذربایجان شرقی)

سال انتشار: 1400
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 322

فایل این مقاله در 27 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

این مقاله در بخشهای موضوعی زیر دسته بندی شده است:

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JNEH-10-28_003

تاریخ نمایه سازی: 24 مرداد 1400

چکیده مقاله:

مطالعه ساختارهای تکتونیکی مناطق آتشفشانی در کنترل مخاطرات ناشی از فعالیت دوباره آنها بسیار تاثیرگذار می باشد. در این تحقیق ضمن معرفی دقیق انواع مختلف محصول های آتشفشانی سهند و نحوه رسوبگذاری آنها در مناطق اطراف این آتشفشان، چینه شناسی، لیتولوژی و نحوه رسوبگذاری این نهشته ها در دره های مختلف سهند با استفاده از مطالعه های صحرایی و آزمایشگاهی مورد بحث و بررسی قرار می گیرد. بر طبق شواهد صحرایی، مجموعه آتشفشانی سهند در یک محیط قاره ای با دریاچه های محلی کم عمق وآرام به مساحت ۷۲۰۰ کیلومتر مربع با حداکثر ارتفاع ۳۵۹۵ متر از سطح دریا در شمال غرب ایران بین تبریز و مراغه تشکیل شده است .فعالیت این توده آتشفشانی از اواسط میوسن شروع شده و تا اواخر پلئیستوسن ادامه دارد. منطقه مورد مطالعه در زون البرزغربی- آذربایجان قرار داشته و بخش مهمی از منطقه برخوردی پلیت های عربی- اوراسیا محسوب می شود. بعد از بسته شدن نئوتتیس در اواخر کرتاسه و ادامه همگرایی پلیت ها و تشدید آن در پلیوسن کوتاه شدگی، ضخیم شدگی و بالاآمدگی قابل توجهی در پوسته شمال غرب ایران و شرق ترکیه بوجود آمد و همزمان فعالیت های آتشفشانی گسترده پلیو- کواترنری شکل گرفت. دراثر بالا آمدگی، شکستگی ها و گسل های متعددی در حد فاصل مناطق خرد شده بوجود آمد و در اثر حاکمیت نیروهای کششی و حرکت در امتداد گسل ها بویژه گسل های امتداد لغز و حوضه های کشیده شده، محل تقاطع گسل ها و محور های چین های جوان فوران های آتشفشانی صورت گرفت. مقادیر برآورد شده ضریب کیفیت در منطقه مورد مطالعه نشان می دهد بیشتر نواحی منطقه مورد بررسی از دید جایگاه زمین ساختی و لرزه زمین ساختی از جمله مناطق فعال به شمار می آیند. رابطه ضریب کیفیت برای گسل شمال تبریز و نواحی پیرامون آن از جمله آتشفشان سهند Qc= ۴۹.۰۰ ƒ۱۳۲ برآورد شده است که کاهیدگی به مراتب بیشتری از نواحی دیگر دارد که این نشان دهنده ناهمگنی بالا و جریان گرمایی گوشته بالایی در پهنه فعال و لرزه خیز گسل شمال تبریز و نواحی پیرامون آن است.

نویسندگان

فرهاد پیرمحمدی علیشاه

استادیار پترولوژی، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، واحد شبستر، دانشگاه آزاد اسلامی، شبستر

احمد جهانگیری

استاد پترولوژی، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه تبریز، تبریز

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • اصغری سراسکانرود, صیاد, محمدنژاد آروق, وحید و بلواسی, مهدی.، (۱۳۹۳). ...
  • امامی، محمدهاشم.، (۱۳۸۰). ماگماتیسم در ایران، سازمان زمین شناسی و ...
  • آقاناباتی، سیدعلی.، (۱۳۸۵). زمین شناسی ایران، سازمان زمین شناسی و ...
  • بهار فیروزی، خ.، (۱۳۹۱). بررسی زون های آلتراسیون و زوناسیون ...
  • بهروزی، امینی فضل، و امینی آذر.، (۱۳۷۴). نقشه زمین شناسی ...
  • پیرمحمدی علیشاه، فرهاد.، (۱۳۹۰). پترولوژی، ژئوشیمی و پتروژنز سنگ های ...
  • جهانگیری، احمد.، (۱۳۸۵). مطالعه پترولوژی و ژئوشیمیایی ساب ولکان های ...
  • حمدی ، بهاءالدین (۱۳۶۷). چینه نگاری و فسیل شناسی پرکامبرین ...
  • خدابنده، علی اکبر؛ امینی فضل، عباس.، (۱۳۷۴). نقشه زمین شناسی ...
  • درویش زاده، علی (۱۳۸۳)، آتشفشان ها و رخساره های آتشفشانی، ...
  • مقایسه زمان تشکیل، ژئوشیمی و خاستگاه ماگمایی آتشفشانهای سهند و سبلان [مقاله کنفرانسی]
  • عامل، نصیر.، (۱۳۸۶). پترولوژی و پتروژنز سنگهای ماگمایی پلیوکواترنری آذربایجان، ...
  • غیوری، ناصر؛ معین وزیری، حسین.، (۱۳۸۱)، مطالعه چینه شناسی، پتروگرافی ...
  • قلمقاش, جلیل؛ چهارلنگ, راضیه.، (۱۳۹۳). بررسی و مقایسه آتشفشان های ...
  • معین­وزیری، حسین؛ امین­سبحانی، ابراهیم.، (۱۳۵۶). سهند از نظر ولکانولوژی و ...
  • نبوی، محمد حسین.، (۱۳۵۵). دیباچه ای بر زمین شناسی ایران، ...
  • نقوی, مجتبی؛ رحیمی, حبیب؛ مرادی, علی.، (۱۳۹۵). برآورد ضریب کیفیت ...
  • Allen, M., Jackson, J., and Walker, R., (۲۰۰۴). Late Cenozoic ...
  • Ambraseys, N. N. and Melville, C. P., (۱۹۸۲). A history ...
  • Berberian, M., and Bordet, P. (۱۹۷۱). Reconnaissance geologique du massif ...
  • Berberian, M. and Yeats, R.S. (۲۰۰۱). Contributions of archaeological data ...
  • Campillo, M., )۱۹۹۰). Propagation and attenuation characteristic of the crustal ...
  • Chaharlang, R., and Ghalamgash., J. (۲۰۱۲), Comparison of formation time, ...
  • Dewey J. F., Hempton, M.R., Kidd, W.S.F., Saroglu, F., and ...
  • Dilek, Y., Imamverdiyev, N., & Altunkaynak, S., (۲۰۰۹). Geochemistry and ...
  • Engdahl E.R.Van Der Hilst R. and Buland R. (۲۰۰۶). Global ...
  • Jackson, J. A., Haines, A. J. and Holt, W. E., ...
  • McClusky, S., Reilinger, R., Mahmoud, S., Ben Sari, D., and ...
  • Pearce, J.A., Bender, J.F., DeLong, S.E., Kidd, W.S.F., Low, P.J., ...
  • Reilinger, R., McClusky, S., Vernant, P., Laurence, S., Ergintav, S., ...
  • Sengor, A. M. C. and Y. Yılmaz., (۱۹۸۱). Tethyan evolution ...
  • Sengor, A.M.C., and Kidd, W.S.F., (۱۹۷۹). Post-collisional tectonics of the ...
  • نمایش کامل مراجع