بررسی تغییرات فصلی رسوب زایی و عوامل خاکی موثر بر آن در کاربری مرتع

تغییرات شرایط آب و هوایی در طول سال باعث تغییر در برخی از خصوصیات خاک شده و حساسیت آن را به فرسایش تغییر می دهد. بررسی این تغییرات و چگونگی تاثیر آن روی فرسایش می تواند از اهمیت ویژه ای برخوردار باشد. این تحقیق با هدف بررسی تغییرات رسوب زایی و عوامل خاکی موثر بر این تغییرات در مراتع تیرگان واقع در شهرستان درگز استان خراسان رضوی انجام گرفت. در این تحقیق از موقعیت های بالادست و پایین دست جهت های شرقی و غربی نمونه برداری با باران ساز انجام گرفت. ویژگی های مشخص کننده رسوب زایی شامل آستانه و حجم روان آب، رسوب و گل آلودگی اندازه گیری شد. در کنار هر نمونه باران ساز یک نمونه خاک برداشت و خصوصیاتی شامل وزن مخصوص ظاهری و رطوبت اولیه، هدایت الکتریکی، اسیدیته و ماده آلی اندازه گیری شد. نمونه برداری باران ساز با شدت و مدت یکسان و در محل های ثابت در چهار فصل تکرار شد. به منظور به دست آوردن اثر هر یک از پارامترهای جهت و موقعیت روی داده های به دست آمده در فصول مختلف از آزمون تجزیه واریانس مرکب استفاده شد. اختلاف بین آنها با استفاده از آزمون توکی مورد بررسی قرار گرفت و نمودارهای آن ترسیم گردید. نتایج نشان داد که همه پارامترهای مشخص کننده رسوب زایی درطول سال دارای تغییرات معنی داری اند. میزان رسوب تولیدی در فصل پاییز حداکثر و به تدریج کاهش می یابد. علت کاهش آن در دو فصل زمستان و بهار را می توان به نوع پوشش گیاهی منطقه نسبت داد.

کلیدواژه ها:

Sediment productivity ، Seasonal changes ، Land use ، Soil characteristic ، Tiregan watershed. ، تغییرات فصلی رسوب زایی ، مرتع ، خصوصیات خاک ، حوزه آبخیز تیرگان.