تحلیل شناختی استعارههای دل در مرصادالعباد
محل انتشار: فصلنامه متن پژوهی ادبی، دوره: 24، شماره: 86
سال انتشار: 1399
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 279
فایل این مقاله در 22 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_LTR-24-86_011
تاریخ نمایه سازی: 4 اردیبهشت 1400
چکیده مقاله:
در این مقاله به بررسی استعارههای مفهومی با محوریت بنمایه دل در «مرصادالعباد» پرداخته میشود تا طرز تلقی نجم رازی به عنوان نویسنده یکی از امهات آثار منثور فارسی در تاریخ نثر عرفانی از نظر مفهوم کلیدی دل روشن شود. برای این منظور، پس از استخراج استعارههای زبانی، گزارشی از استعارههای دل ارائه، سپس تشخیص استعارههای مفهومی انجام شده و پس از پردازش و تحلیل آنها درنهایت این نتیجه حاصل شده که استعارهپردازیهای رازی برخاسته از سه استعاره اصلی است که عبارتند از: «دل ماده است»، «دل مکان است» و «دل انسان است». مراحل شناخت و دریافت اندیشه شیخ، حول محور مفهومیسازی دل به مثابه مکان میگردد. فراوانی قلمرو مبدا مکان از آن جهت است که همه احوال بر دل سالک وارد میشود. انتخاب بیشتر قلمروهایی که با دربار و پادشاه در ارتباطند، بیانگر دیدگاه درباری و وابستگی او به دربارها است. همچنین انتخاب بیشتر استعارهها برای تجسمی کردن مفهوم دل براساس دیدگاه و بینش قرآنی و مذهبی وی است. عرفان شهودی و تصوف خاص وی؛ یعنی جمع بین عشق و عبادت نیز در استعارهسازیهای او اثرگذار بوده است.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
مژگان میرحسینی
استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران
ابراهیم کنعانی
استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :