اثر کائولین، کیتوزان، کلریدکلسیم و سلنات سدیم بر رشد، اجزای عملکرد و عملکرد نخود زراعی تحت آبیاری تکمیلی

کمبود آب آخر فصل، علت کاهش شدید عملکرد نخود در اکثر مناطق ایران است. تأثیر مواد کاهنده تعرق و تنش تحت رژیم­های مختلف آبیاری در رقم آزاد نخود طی آزمایشی مزرعه­ای در دانشگاه بوعلی‌سینا در سال زراعی94 -1393 بررسی شد. آزمایش به صورت اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار انجام گردید. سطوح آبیاری شامل­ آبیاری در مرحله­ گلدهی، آبیاری در مرحله­ غلافدهی، آبیاری در مراحل (گل و غلاف) و بدون آبیاری در کرت­های اصلی و مواد کاهنده ­تعرق (کائولین پنج‌درصد، کیتوزان 200‌‎میلی­گرم در لیتر) و کاهنده­های تنش (کلریدکلسیم پنج‌‎میلی­مولار، سلنات سدیم 40‌‎میلی­گرم در لیتر) به همراه شاهد (بدون مصرف) به صورت فاکتوریل در کرت­های فرعی بررسی شدند. محلول‌پاشی کاهنده­های تنش در دو مرحله قبل و بعد از گلدهی و محلول‌پاشی کاهنده­های تعرق در مرحله غلاف‌بندی با غلظت‌های مذکور به‌طور جداگانه انجام شد. محلول­پاشی کیتوزان و کلریدکلسیم در تیمار آبیاری مرحله گلدهی، صفات بیشینه سرعت رشد محصول، وزن100دانه، عملکرد دانه و شاخص برداشت را به‌ترتیب 2/59، 4/6، 3/106، 4/38‌درصد و در تیمار آبیاری مرحله غلاف­دهی به‌ترتیب 5/72، 6/18، 9/191 و 9/59‌درصد و در تیمار آبیاری گلدهی+ غلاف­دهی به‌ترتیب 3/106، 4/31، 6/312 و 5/84‌درصد نسبت به شرایط دیم افزایش دادند. بنابراین در صورت وجود آب کافی، استفاده از دو­بار آبیاری در مراحل گلدهی و غلاف­دهی و یا حداقل یک­بار آبیاری در مرحله­ غلاف­دهی به‌همراه محلول­پاشی کیتوزان و کلریدکلسیم در افزایش عملکرد نخود رقم آزاد مؤثر است.

کلیدواژه ها:

آبیاری تکمیلی ، سلنات سدیم ، شاخص برداشت ، کلریدکلسیم ، مواد ضد تعرق