بررسی کارایی مدیریت های کنونی بر مراتع استان کرمان

مدیریت بر مراتع کشور با شیوه های مختلفی انجام می گیرد. موارد زیر از جمله شیوه های مدیریتی بر مراتع کشور می باشد: - مدیریتی که در قالب طرحهای مرتعداری توسط سازمان جنگلها و مراتع کشور طراحی و به صورت واگذاری حق بهره برداری از مراتع به دامداران در مدت ‮‭30‬ سال با عقد قرارداد صورت می پذیرد. - طرح اسکان عشایر که همراه با تغییر الگوی زیست عشایر شیوه مدیریت و بهره برداری خاصی را در مراتع اعمال می کنند. - مدیریت سنتی که توسط دامداران عشایری در محدوده سامان عرفی عشایر اعمال می گردد و به صورت عشایر کوچرو و نیمه کوچرو در کشور وجود دارد (عشایر کوچرو متناسب با تغییر فصل همراه با دام به ییلاقی و قشلاق کوچ می کنند و عشایر نیمه کوچرو دام را کوچ می دهند ولی خانواده عشایر در روستا سکونت دارند). مدیریتی که توسط کشاورزان روستایی که دارای دام کم می باشند، بر مراتع حریم روستا اعمال می گردد. مدیریتی که از طریق دامداریهای نهادهای دولتی بر مراتع اعمال می گردد از جمله بنیاد مستضعفان، ارتش، کمیته امداد امام و سپاه پاسداران در شیوه های دولتی بهره برداری بر مراتعی صورت می گیرد که در اختیار نهادهای مزبور بوده و به عنوان چراگاه دام مورد استفاده قرار می گیرد. علیرغم تلاشهایی که طی و دهه اخیر در قالب اجرای طرحهای مرتعداری و همچنین طرحهای اسکان عشایر انجام گرفته است اثر بخشی آنها در حد مورد انتظار نبوده است. تشکیل شوراهای هماهنگی دام و مرتع در سطوح ستادی و برگزاری جلسات متعدد جهت تبادل نظر در مورد تعادل دام و مرتع گویای تنگناهای موجود در این زمینه است. با توجه به اینکه در استان کرمان عمده مدیریت مراتع توسط اداره کل منابع طبیعی استان و از طریق تهیه و اجرای طرح های مرتعداری اعمال می گردد لذا در این تحقیق به این بررسی و ارزیابی نمونه ای طرح های مرتعداری با انتخاب 3 طرح مرتعداری ( به انتخاب و پیشنهاد اداره کل منابع طبیعی استان ) در 3 سطح موفق نیمه موفق و ناموفق به منظور آگاهی از نقاط قوت و ضعف این شیوه مدیریتی و دستیابی به الگوی مناسب مدیریت بر مراتع کشور اقدام گردید . نمونه طرح هایی که در این تحقیق مورد بررسی قرار گرفته اند دارای مشکلات فنی هم در تهیه طرح و هم بعضا در نوع عملیات و هم در رسیدن به اهداف پیش بینی شده می باشند و نوع نظارت اعمال شده بر این طرح ها دارای اشکال می باشد به نظر می رسد ادامه این روند چندان مناسب نبوده و می بایست نقاط ضعف موجود بر طرف شده و بر نقاط قوت موجود نیز تاکید بیشتری بعمل آید و روش هایی بکار گرفته شود تا کارآیی مناسب تری در مدیریت مراتع کشور حاصل گردد. کلید واژه ها: کارایی مدیریت مدیریت های فعلی مدیریت مراتع طرح های مرتعداری استان کرمان