تحلیل و بررسی مفاد برنامه پنجم توسعه مرتبط با خودکفایی و مدیریت منابع آب

جایگاه کشاورزی در برنامه پنجم توسعه در ذیل فصل اقتصادی برنامه قرار گرفته است. مفاد مواد برنامه در بخش کشاورزی نشان دهنده جهت گیری مرتبط با خودکفایی محصولات کشاورزی و دامی و ارتقا راندمان آبیاری می باشد. و از آنجاییکه منابع آب و خاک از جمله منابع پایه برای اجرای طرحهای کشاورزی بوده و تاثیر مستقیم بر برنامه ریزی تولید محصولات کشاورزی دارد لذا نه تنها در تحلیل سیاست خودکفایی مورد نقد فعالان بوده بلکه برنامه نیز به پشتوانه سایر قوانین اقدامات نسبتا هدفمندی را برای آن طرح نموده است. در یان برنامه پیش بینی شده که راندمان ابیاری ‮‭40‬ درصد نسبت به سال آخر برنامه چهارم ارتقا یابد. نتایج بررسی این گزارش نشان می دهد که محصولات منتخب شامل تمام گروه غلات بوده و بخش از گروه محصولات صنعتی را نیز شامل شده است بطوریکه محصول پنبه، توتون و تنباکو را شامل نشده است. این برنامه هیچ یک از محصولات سبزیجات محصولات جالیزی و علوفه ای را در موضوع خودکفایی قرار نداده است. ضمن اینکه گرایش به سیاست خودکفایی بدلیل محدودیت منابع پایه کماکان مورد نقد قرار داشته و در بخش کشاورزی در خصوص این سیاست اجماعی وجود ندارد. برنامه ریزان وقت استفاده از شیوه های آبیاری و به زراعی و به نژادی و شیوه کشت متراکم را بعنوان اقداماتی نام برده اند که موجب تحقق سیاست خودکفایی می شود. ضمن اینکه نتایج این گزارش نشان می دهد که پدیده خشکسالی بعنوان یک پدیده مستقل، برنامه های توسعه را تحت تاثیر قرار می دهد لذا این برنامه نیازمند اقدامات گسترده ای در خصوص اصلاح شیوه های کشت بوده تا راندمان آب استفاده شده برای محصولات به حداقل دو برابر وضع موجود ارتقا یابد.