بررسی امکان کاهش چربی بدن و دنبه از طریق انتخاب دو طرفه در گوسفند ترکی - قشقایی

صفات مرتبط با چربی از جمله صفاتی هستند که چه از دیدگاه اقتصادی در پرورش گوسفند و چه از لحاظ سلامتی و ایجاد بیماری های مرتبط با چاقی در انسان دارای اهمیت زیادی می باشند. به نظر می رسد که شرایط اقلیمی و نیازهای بشری هر دو باعث انتخاب در جهت افزایش اندازه دنبه در این نژادها طی نسل های طولانی شده است. هدف از این تحقیق بررسی تاثیر انتخاب بر اساس محیط بالای دنبه با هدف کاهش چربی بدن بدون کاهش در نسبت گوشت لخم در گوسفند ترکی قشقایی بود. در سه گله گوسفند ترکی قشقایی تعداد 210 راس گوسفند انتخاب و در هر گله به سه گروه با میانگین محیط بالای دنبه پایین، محیط بالای دنبه متوسط و محیط بالای دنبه بالا تقسیم شدند. گوسفندان با محیط بالای دنبه متوسط به گله بازگردانده شده و طبق شرایط معمول گله جفت گیری انجام شد. گوسفندان گروه با محیط بالای دنبه پایین (گروه 1) با قوچ های با محیط بالای دنبه پایین و گوسفندان گروه با محیط بالای دنبه بالا (گروه 3) با قوچ های با محیط بالای دنبه بالا جفت گیری کردند. پس از زایمان بره های هر گروه در سن تولد، سه ماهگی، 6 ماهگی و 8 ماهگی وزن کشی شده و محیط بالای دنبه در آنها اندازه گیری شد. درسن 9 ماهگی تعداد 5-3 راس بره نر از هرگروه در هر گله کشتار و قطعه بندی شدند. داده ها با استفاده از برنامه آماری SAS تجزیه شد. نتایج قبل از کشتار نشان داد که با افزایش سن اختلاف بین گروه های مورد بررسی از نظر وزن بدن و محیط بالای دنبه بیشتر شده و این اختلاف از نظر آماری معنی دار بود (P<0.001). در سن 8 ماهگی وزن بدن و محیط بالای دنبه در گروه 1 و 3 به ترتیب برابر با 7/41 کیلوگرم، 7/53 سانتی متر و 8/45 کیلوگرم، 6/58 سانتی متر به دست آمد. پس از کشتار و قطعه بندی لاشه مشخص شد بین وزن لاشه گرم، وزن لاشه سرد، وزن دنبه و وزن دنبه بعلاوه کل چربی لاشه بین دو گروه 1 و 3 اختلاف و این اختلاف از نظر آماری معنی دار بود. وزن گوشت، وزن استخوان، وزن گردن، قلوه گاه، وزن چربی داخلی و کل چربی بدن بین دو گروه مورد بررسی دارای اختلاف معنی دار نبودند (P > 0.05). وزن دنبه و کل چربی لاشه بعلاوه دنبه در دو گروه 1 و 3 به ترتیب 4/3 و 7، 8/4 و 6/8 کیلوگرم به دست آمد که اختلاف بین این دو ویژگی از نظر آماری بین دو گروه معنی دار بود (P<0.001). با توجه به اینکه گروه 3 در برخی ویژگی های مهم و تاثیر گذار بر کیفیت لاشه دارای ارقام بالاتری نسبت به دو گروه دیگر بود و حتی گروه شاهد نیز در این ویژگی ها با گروه 1 تفاوت معنی دار دارا بود، بنابراین می توان نتیجه گرفت که انتخاب دام های نر و ماده با محیط بالای دنبه پایین تر از میانگین در هر گله و تلاقی آنها با هم دیگر می تواند به کاهش میانگین وزن چربی بدن و دنبه در گله منجر شود که این کاهش باعث افزایش مقبولیت گوشت نزد مصرف کننده و جلوگیری از ضایعات گوشت خواهد شد.واژه های کلیدی: چربی بدن، وزن دنبه، کیفیت لاشه، گوسفند ترکی قشقایی