شبیه سازی جریان سالانه و ماهانه در حوزه های آبخیز کوچک استان زنجان

برای انجام اقدامات آبخیزداری و برنامه ریزی مدیریت بهینه منابع آب بویژه در حوزه های آبخیز کوچک، شناخت روابط هیدرولوژیکی از جمله برآورد سری زمانی عمق رواناب سالانه و ماهانه ضروری است. برای بررسی توانایی مدل ریاضی های انتخابی برای شبیه سازی عمق رواناب سالانه و ماهانه با بررسی تمام ایستگاه های آب سنجی در استان زنجان و مجاور از نظر مساحت، دقت و طول دوره آماری تنها به تعداد 7 زیرحوزه در داخل استان زنجان و مجاور آن انتخاب شدند. مساحت زیرحوزه های انتخابی کمتر از ‮‭170‬ کیلومتر مربع و طول دوره آماری داده های آب سنجی قابل قبول 6 الی ‮‭27‬ سال است. برای هریک از زیرحوزه های انتخابی عمق رواناب سالانه و ماهانه، عمق بارندگی و تبخیر و تعرق پتانسیل برای ماه های هر سال آبی برآورد گردید. سپس برای شبیه سازی عمق رواناب سالانه با ضریب واسنجی ( ) مدل ریاضی ‭(GR‬1‭A) ‬و برای عمق رواناب ماهانه ‭(GR‬2‭M) ‬و با ضرایب واسنجی ( ) بنحوی تعیین شد که اندازه بهینه ضرایب واسنجی بر مبنای بیشینه نمودن ضریب ناش- ساتکلیف بعنوان معیار عملکرد مدل باشد. نتیجه آنکه برای مدل آبدهی سالانه تنها در 4 حوزه مورد بررسی درصد ضریب ناش-ساتکلیف بین ‮‭63/5‬ الی ‮‭35/4‬ مورد قبول بوده و مقدار ضریب واسنجی ( ) نیز بین ‮‭0/11‬ الی ‮‭0/24‬ برای حوزه هایی با واحدهای زمین شناسی سنگی و عمق خاک کم تا زیاد قرار دارد. اما برای مدل آبدهی ماهانه در هر 7 حوزه مورد بررسی درصد ضریب ناش-ساتکلیف قابل قبول بوده و مقادیر متوسط ضریب واسنجی ‮‭95/23‬= و ‮‭1/33‬= بدست آمده است. کلمات کلیدی: آبدهی سالانه، آبدهی ماهانه، بیلان آب، مدل ریاضی، استان زنجان، ‭GR‬1A، ‭GR‬2‭M.